‘Gedragsveranderende campagnes bereiken doelgroep niet’

Reclame 24 januari 2012, 11:57 16 Rob Beemster

Campagnes als 'Handen af van onze hulpverleners' bereiken de doelgroep zelden tot nooit en leveren weinig effect.Volgens socioloog Frits Spangenberg is het daarom weggegooid geld.

‘Gedragsveranderende campagnes bereiken doelgroep niet’

Spangenberg, oprichter van onderzoeks- en strategieontwikkelingsbureau Motivaction, reageert in Binnenlands Bestuur op de tegenvallende resultaten van de ‘Handen af van onze hulpverleners’ campagne, waarmee Sire het geweld tegen hulpverleners rond de jaarwisseling probeerde in te dammen. ‘Ik zag in de Volkskrant en het NRC op oudejaarsdag paginagrote advertenties met een foto van een tot ambulance omgebouwde Hummer, waaronder de tekst: ‘hoever moet het komen?’ Hoeveel mensen van het slag dat hulpverleners attaqueert denk je dat die advertentie zien? Niet één.’

Spangenbergs belangrijkste punt is dat ‘hufters’ in een volstrekt verschillende wereld leven. Campagnes als ‘Handen af van onze hulpverleners’ doen een moreel appel op een type mens dat zich daar helemaal niet door voelt aangesproken. Een overheid die een campagne wil voeren moet heel goed weten op welk segment ze mikt. En daar gaat het volgens Spangenberg mis. ‘Mensen die de Volkskrant of het NRC lezen, vinden het scherpen van de geest belangrijk. Dat zijn niet de mensen die hulpverleners attaqueren. Paginagrote advertenties in die kranten zijn dus louter zelfbevestiging.’

Als het aan Spangenberg ligt, kunnen niet alleen campagnes tegen hufterig gedrag, maar alle overheidscampagnes die gedrag willen beïnvloeden per direct worden beëindigd. ‘Het is een industrie geworden, die zichzelf in stand houdt. Het betekent werkgelegenheid voor wat reclamebureaus, maar daar is ook alles mee gezegd. Heb je ooit iemand horen zeggen: ‘Goh, ik wilde een heleboel vuurwerk kopen, maar ik lees nu net in de krant dat vuurwerk best gevaarlijk is. Dat wist ik nog niet. Nu koop ik maar geen vuurwerk.’ Het is echt weggegooid geld. Ik ben het heel erg eens met minister Schippers, die de gezondheidscampagnes heeft stopgezet. Teveel eten, teveel roken, te weinig bewegen, is slecht voor je. Dat weet echt ie-der-een.’



 

reageer (16)

interessant…

Klaas, dinsdag 24 januari 2012, 12:37

Deze beredenering is wel erg kort door de bocht hoor. OK, de media-inkoop had, met name in NRC/VK, beter gekund. Maar onderzoek wijst uit dat persuasieve campagnes wel degelijk effect kunnen hebben.

Marte, woensdag 25 januari 2012, 10:52

Net een even te makkelijke beoordeling van de Sire-campagnes. Welke zijn precies de tegenvallende resultaten? Sire campagnes hebben niet primair gedragsverandering tot doel, dat zou te onnozel zijn, maar het plaatsen van het onderwerp op de publieke agenda. Dat levert een publieke opinie en een politieke opinie op die beide noodzakelijk zijn om op termijn een en ander ten goed te keren. En dat lukt nooit 100%, maar ook beperkte resultaten zijn hier belangrijk. En dergelijke Sire campagnes hebben nog nooit een bureau ook maar 1 euro opgeleverd, zoals je zou kunnen weten.

Erik Triesscheijn, woensdag 25 januari 2012, 11:00

Misschien is de totale doelgroep ook wel wat breder. Bewustwording en bevestiging- handen af van “onze” dienstverleners spreekt mij wel aan. Moet toch niet gekker worden, denk je dan. En hoe komt het toch dat iedereen weet dat roken e.d. slecht voor je is? Waarom moet je de jeugd voortdurend informeren e.d.? dus stop overheidscampagnes vind ik wel snel door de bocht.
RobertO

roberto, woensdag 25 januari 2012, 11:01

geachte meneer Spangenberg, de SIRE campagnes waar u naar verwijst worden gemaakt zonder overheidsbemoeienis, of overheidsgeld. U moet bij Motivaction uw research wat beter doen voordat u om u heen gaat slaan (zonder enige cijfermatige onderbouwing).

olaf michielse, woensdag 25 januari 2012, 11:31

Duidelijk verhaal en klopt helemaal.
Korton waarheid als een koe.

gerz, woensdag 25 januari 2012, 11:32

Ik denk dat je kunt discussieren over het gekozen media en de tone-of-voice. NRC lezers lijken me inderdaad niet de doelgroep die haar gedrag moeten aanpassen. Denk wel dat het zin kan hebben als de setting minder dirigerent is maar meer een beroep doet op het vermogen van de mensen hun driftbuien in bedwang te houden…

Toine Verleijsdonk, woensdag 25 januari 2012, 12:00

Het ontbreekt Spangenberg wellicht aan enige kennis omtrent de reden voor dit soort campagnes. Het gaat er inderdaad niet om dat de doelgroep kennis moet worden bijgebracht, het gaat erom dat de doelgroep het gedrag verandert. En om gedrag te kunnen veranderen, zal je toch echt met de doelgroep moeten communiceren. Dat voor de communicatie in dit verband, met deze doelgroep, NRC en VK worden ingeschakeld, lijkt inderdaad op een misser bij de mediaselectie.

Winfried Keers, woensdag 25 januari 2012, 12:02

Gedragscampagnes kunnen weldegelijk effectief zijn. Zolang ze maar niet gaan over wat niet mag, maar alternatief, beter gedrag (wat wel mag) promoten.

Dit lijkt me zowel qua inhoud als mediakeuze een bewustwordingscampagne. Alleen ik denk dat weldenkende mensen dit allang vonden.

Joost Vianen, woensdag 25 januari 2012, 13:03

Wie kan het oneens zijn met deze socioloog die beweert dat de daders van dergelijk onbegrijpelijk optreden geen NRC lezen? Denk dat iedereen wel inziet dat het rechtstreeks bereiken van deze groep via massamedia (gratis massamedia nog wel dankzij de geweldige medewerking van mediabureaus en media) een lastige opdracht is. Maar het aanwakkeren van de nationale verontwaardiging wel degelijk via de diverse media succesvol kan zijn. En dat is waar deze campagne over gaat. Ben dus erg benieuwd naar de tegenvallende resultaten zoals genoemd door de heer Spangenberg.

Spangenberg heeft wederom gelijk dat dit soort campagnes veel werk betekent voor o.a. reclamebureaus (maar vergeet de productiebedrijven, mediabureaus en media niet). Werk waar we blij van worden. En trots op zijn. Maar geen cent aan verdienen. Spangenberg, doe je huiswerk voordat je iets roept.

Gijs de Bruijn, woensdag 25 januari 2012, 14:22

Ik heb eigenlijk geen woorden voor de lamlendige en ongefundeerde redenering van nota bene een oprichter van een onderzoeks- en strategieontwikkelingsbureau.  “Teveel eten, teveel roken, te weinig bewegen, is slecht voor je. Dat weet echt ie-der-een.” Jazeker, en hoe is men daar ooit bewust van gemaakt??? Overheids/gedragscommunicatie dus.
Laat ik me beperken tot een kleine greep uit bewezen zeer succesvolle overheidscampagnes: BOB-campagne (Effie 2003), Plastic Heroes Campagne (Effie 2009), Veilig Internetten (Effie 2009), Ben jij al donor? (Effie 2011) en Goochem het Gordeldier (Effie 2011). Om nog maar te zwijgen over alle SIRE-campagnes die Effies hebben gewonnen voor het succesvol op de agenda zetten van maatschappelijke issues (inderdaad zonder enig overheidsgeld noch opbrengst voor bureaus). Voor het geval het Frits was ontschoten: de Effie is de belangrijkste reclameprijs in Nederland (en de wereld) en wordt alleen uitgereikt aan adverteerders die hard kunnen aantonen dat hun communicatie effect heeft gehad op houding en gedrag van publieksdoelgroepen.

Vincent van den Berg, woensdag 25 januari 2012, 14:35

Het is vermakelijk en sociologisch ontluisterend hoe je jezelf tegenspreekt. “Teveel eten, teveel roken, te weinig bewegen, is slecht voor je. Dat weet echt ie-der-een.’ Hoeveel tijd en communicatie ging er overheen voordat het SOCIAAL aanvaardbaar werd om roken aan te pakken?
Meestal hoeft de communicatie niet bij de 1ste doelgroep aan te komen, maar juist bij de mensen er omheen, of de bestuurders die dan echt doorkrijgen dat communiceren niet werkt en ze echt moeten ingrijpen. Een beetje socioloog weet het het gedrag beïnvloeden van een sociale gemeenschap niet een kort door de bocht actie is. Maar misschien is de studierichting sociologie wel weggegooid geld. Duurt ook heel lang voor de maatschappij er wat aan heeft, en dat moet je nog maar afwachten.

Frank Schurink, woensdag 25 januari 2012, 15:34

In de basis helemaal eens met dit verhaal. Een gemiddelde hufter scherpt zijn geest niet, die scherpt zijn boksbeugel. En een gemiddelde hufter heeft ook geen idee wat de conventie van Geneve (uit de TVC) inhoudt. Om te zorgen voor een gedragsverandering is zowel boodschap als media inzet, nogal ongelukkig gekozen.

De commentaren (sommige) die volgen, nuanceren het verhaal op een goede manier. Dit soort campagnes zijn goed om de publieke opinie te beinvloeden, een discussie op gang te brengen. Maar “handen af” appelleert toch vooral aan de gedragscomponent. En dat gaat met deze campagne in ieder geval niet lukken. In de basis helemaal eens met dit verhaal. Een gemiddelde hufter scherpt zijn geest niet, die scherpt zijn boksbeugel. En een gemiddelde hufter heeft ook geen idee wat de conventie van Geneve (uit de TVC) inhoudt. Om te zorgen voor een gedragsverandering is zowel boodschap als media inzet, nogal ongelukkig gekozen.

De commentaren die volgen, nuanceren het verhaal op een goede manier. Dit soort campagnes zijn goed om de publieke opinie te beinvloeden, een discussie op gang te brengen. Maar “handen af” appelleert toch vooral aan de gedragscomponent. En dat gaat met deze campagne in ieder geval niet lukken.

Krijn, woensdag 25 januari 2012, 17:37

@Joost Vianen, je hebt gelijk dat ieder weldenkend mens het niet oneens kan zijn met deze boodschap. Maar je weet ook: ‘Brains don’t like to think. They like to be rewarded.’ Daarom kan een bevestiging van iets waar we het sluimerend mee eens zijn heel effectief zijn. In dit geval had de campagne als doel om de nationale verontwaardiging aan te wakkeren. Dat is volgens mij meer dan geslaagd.

Dan je punt over gewenst vs. ongewenst gedrag laten zien. Wat werkt beter: de huilende of de lachende neger? Het dode of levende zeehondje? Een onderwerp waar de geleerden nog niet uit zien. Er is geen eenduidige conclusie te trekken op basis van onderzoek. Een mooie kans voor een vakgroep sociologie? Misschien een leuke volgende klus voor Frits S?

Gijs de Bruijn, woensdag 25 januari 2012, 17:56

Volgens mij hebben de campagnes van Sire het karakter van een doorgeefluik. Ze signaleren een maatschappelijk probleem, proberen daar eenmalig aandacht voor te vragen en hopen daarmee het probleem (opnieuw) op de kaart te zetten en dat het vervolgens opgepakt wordt. Dus de socioloog of andere partij die denkt dat het beter kan: go ahead. (of ging het eigenlijk meer om persoonlijke PR, Frits?) Daarmee is de doelgroep ook niet de hufter, maar de maatschappij. Mediaruimte wordt, voor zover ik begrepen heb, veelal gratis of tegen kostprijs ter beschikking gesteld door de exploitanten. Dat maakt een afgewogen mediakeus natuurlijk wel wat lastiger, maar NRC en VK past met de hele maatschappij als doelgroep prima in de mix.

Sander Appel, donderdag 26 januari 2012, 12:36

Ik lees hier links en rechts dezelfde fout die de overheden nog weleens willen maken: Via communicatie het gedrag van de harde kern willen beïnvloeden, zeg maar, de kwaadwillenden. En dat is natuurlijk onbegonnen werk.Je moet je in dit soort campagnes dus altijd op de beînvloedbaren en latenten richten. Door het onderwerp op de agenda te
zetten en maatschappelijk aan de kaak te stellen beperk je de olievlek of damt hem langzaam in.
En dat kan wel.

ron meijer, dinsdag 31 januari 2012, 15:30


Onze huisregels

Neem de volgende beveiligingscode over:

Je reactie verschijnt na een kwartier op de site.

tip de redactie


tip ons nu

meer nieuws

RSS

vacatures

meer vacatures

rondvraag

Lekken klantgegevens funest voor vertrouwen?

Door lekken in adressenbestanden liggen de klantgegevens van bedrijven als KPN en Bavaria en waarschijnlijk ook Philips op straat. Wordt de consument weer de stenen winkel ingejaagd omdat de beveiliging van het web blijkbaar zo lek is als een mandje?

reageer

tip

Brand Flow

Brand Flow

Hoe creëer je als merk een optimale merkervaring? In Brand Flow lees je hoe merken als IKEA, Nike, BMW, Apple en Starbucks in staat zijn om over langere periode succesvol te zijn.

Meer informatie



De Opportunisten elke donderdag vers

MARCOM12


Ontmoet nieuwe zakenpartners en relaties. MARCOM12 is the playground for professionals! Twee dagen vol met kennis en inspiratie, maar vooral ook om te delen!

Lees verder


Piece of Work: Jason Shragger (BSUR)

Piece of Work Jason Shragger BSUR

In de vierde aflevering van Piece of Work legt international creative director bij BSUR, Jason Shragger, uit waarom een Peruaan die lange spijkers in zijn neus slaat, goede reclame voor Mini is. En waarom hij geïnspireerd wordt door Japanners die marshmallows eten met een elastiek om hun neus.
Bevat schokkend beeldmateriaal. Meer video op Adfotube.


Adformatie meets marketing

Marc de Vries Hyves Adfotube

Hyves heeft het niet makkelijk. Maar algemeen directeur Marc de Vries legt uit dat er nog altijd toekomst is. 'We zijn nog steeds in leven en jong'. Theo van Vugt spreekt met hem in de serie Adformatie meets Marketing. 'Hyves is nog altijd de grootste site van Nederland.' En over Facebook en de Telegraaf.

Bekijk het interview. Meer video op Adfotube.


kennisbank


Boekentips en meer






deze week in adformatie

- Jan Rijkenberg
- C1000 zet nieuwe stap op digitale pad
- Traditionele media dipgevoeliger
- APG Netherlands verenigt strategen

neem gratis een abonnement

nieuwsbrief

Blijf op de hoogte van het laatste Marcom-nieuws met een gratis abonnement op één van onze nieuwsbrieven.

Aanmelden