Authenticiteit is marketing

Reclame 19 augustus 10 11 Olaf Zwetsloot

Was Ibiza ooit een pleisterplaats voor bohemiens, hippies, kunstenaars en schrijvers, tegenwoordig is het een bedevaartsoord voor nieuwe rijken, party animals, celebrities en massatoeristen. Is Ibiza nog wel authentiek? En wat is authenticiteit eigenlijk?

Vroeg in de jaren ’70 heb ik drie jaar op Ibiza gewoond. Zo heb ik kunnen zien hoe een bijna middeleeuwse agrarische samenleving in dertig jaar tijd is veranderd in een geoliede toeristenmachine. Een merk dat staat voor nachtleven, zonnige stranden, exclusieve disco’s en top of the bill DJ’s als Tiësto en Carl Cox.

Tegen beter weten in ga ik op zoek naar het Ibiza van toen, naar ‘authenticiteit’. Maar telkens weer stuit ik op het massatoerisme. Het is een bekend patroon, want iedere keer dat ik het eiland bezoek zijn er meer snelwegen, supermarkten, bars, discotheken, hotels en appartementencomplexen. En steeds minder maagdelijke vergezichten en ruige stofweggetjes. Het mythische gevoel dat er achter de horizon wat te ontdekken valt, heeft plaatsgemaakt voor gebaande paden vol transacties. Op het eens ongerepte strand staat nu een barretje met harde stampmuziek.

Wat is authenticiteit? Voor menig marketeer een heilige graal. De belofte dat iets echt en uniek is, althans, dat het zo wordt gezien. In werkelijkheid is authenticiteit in marketing meestal de verpakking van een industrieel massaproduct dat zich voordoet als ambachtelijk unicum. Authenticiteit is een kwestie van perceptiemanagement, want voor wie gelooft dat iets echt is, is het dat ook. Kortom, authenticiteit is placebo en zit tussen de oren.

Maar is een plastic badeend uit China dan even authentiek als de Guernica van Picasso? ‘Placebo-aanhangers’ beweren misschien van wel, maar dat is een ontkenning van het verschil in kwaliteit, betekenis en sofisticatie tussen die twee. Authenticiteit is niet alleen de oorspronkelijkheid die je toedicht aan iets wat je waarneemt, het is ook de intrinsieke kwaliteit, de essentie, van wat je waarneemt.

Terug naar Ibiza, of liever gezegd, het massatoerisme. Tegenwoordig kan iedereen zich een buitenlandse vakantie veroorloven. De democratisering van het reizen - een van de vele spin-offs van de globalisering - werd verwezenlijkt door de opkomst van het massatoerisme in de jaren ’60 en ’70. Jan en Mien gaan nu ook lekker naar Ibiza of Thailand. En geef ze eens ongelijk.

Maar de schaduwzijde is dat je waar ook ter wereld dezelfde generieke omgevingen tegenkomt en dat er steeds meer van dit soort omgevingen bij komen. Dezelfde winkels, hotels, fastfoodketens, bars, nachtclubs, dezelfde verhalen over celebrities en sterren, dezelfde merken, dezelfde muziek. Veel mensen reizen tegenwoordig ver maar zoeken een omgeving die vertrouwd is, zoals thuis, maar dan met zon erbij.

Wat generiek is, is inwisselbaar en per definitie niet authentiek. Het is hooguit een reproductie van iets authentieks. Misschien is dat wel de tragiek van deze tijd, dat we omringd zijn door reproducties - illusies – van authenticiteit, maar dat de echte authenticiteit door het geweld van massale exploitatie en marketing steeds verder te zoeken is. Vroeger was alles beter.



 

reageer (11)

Ik woon zelf op Ibiza en je hoeft echt niet ver de stad uit om (nog) het ware authentieke Ibiza te vinden. Alleen je moet niet in het hoogseizoen komen. Na september to mei is het prima te doen hier. Maar je hebt gelijk over de shaduwzijde dat er tegenwoordig overal de zelfde generieke omgevingen voorkomen. blame it on (m)tv.

Michiel, donderdag 19 augustus 2010, 17:51

@ Michiel, is ook zo. Ik was eigenlijk niet van plan naar Ibiza te gaan, maar kon het toch niet laten toen ik eenmaal in Barca zat. Tja, en dan krijg je het hoogseizoen en dingen als de dubbele weg naar San Jose en San Miguel…

Olaf Zwetsloot, vrijdag 20 augustus 2010, 9:50

Begrijp de kop niet goed. Tekst beweert dat marketing vernietigt authenticiteit?

En vroeger was alles beter is natuurlijk alleen bewijs dat ook Olaf inmiddels ouder geworden is!
Wij hebben allemaal soms een voorkeur voor iets(veel) uit het verleden. Maar dat vroeger ALLES beter was?

Toevallig vorige september in Ibiza. Noord oost trok mij het meest. Maar ja voor authenticiteit zoek ik geen top tien toeristen plek op.

Vraag is of Jan en Mien blij waren met hun bezoek. Vermoedelijk wel...en dat was de opzet!!

Peter Woodward, maandag 23 augustus 2010, 10:52

Gaat deze kolom niet veel meer over heimwee? Haalt de schrijver hier beleving en authenticiteit niet door elkaar? Staat de hedendaagse en authentieke Ibizia ervaring niet juist voor glitter, house en zon? Marketeers kunnen geen producten meer pushen die de mensen niet willen. Ze worden direct genegeerd door de hedendaagse consument. Ze zullen dus aan de slag moeten om hun belofte waar te maken. Het denken vanuit de belofte en het afstemmen van producten, processen, personeel en promotie genereert een authentieke ervaring. Authenticiteit is een ervaring die klopt. Dat vind je niet op Ibiza als je op zoek bent naar vroeger.

Michel Kolenbrander, maandag 23 augustus 2010, 13:33

Ach ja, authenticiteit is ook aan evoluties onderhevig. Zo zagen we afgelopen weekend nog maar één hanenkam en geen enkele gothic meer op Lowlands. Dat was tien jaar geleden wel anders maar is dat erg?
Moet je voor het Ibizagevoel van tien jaar geleden wellicht naar Beiroet? Wij vergelijken het vaak met mensen, hoewel ze door de jaren heen veranderen kunnen ze nog steeds zichzelf blijven. En zo is het ook met merken en marcomcampagnes. Jack Daniels hanteert al vijftig jaar dezelfde richtlijnen voor hun campagnes, authentieker kan bijna niet…
Maar we hebben ouderwets en authentiek gelachen in de polder, of niet Olaf?

René van Dijk, dinsdag 24 augustus 2010, 9:08

@René, gelachen hebben we zekers, al betwijfel ik of Flevoland authentiek is, maar misschien dat we met een nieuwe naam voor deze provincie de authenticiteit beter kunnen laden. Daarom stel ik voor om het voortaan over Flevostan te hebben - ruig, onherbergzaam en avontuurlijk....

Olaf Zwetsloot, dinsdag 24 augustus 2010, 9:36

Het is the observer’s paradox: het feit dat jij er als buitenstaander naar staat te kijken, vernietigt de onbezoedelde authenticiteit. Alleen hebben we allemaal het gevoel dat al die andere mensen de domme horde toeristen zijn, en wij zelf “reizigers” of als je ergens een aantal maanden hebt doorgebracht, bijna locals.

Tom, dinsdag 24 augustus 2010, 10:00

“Jan en Mien gaan nu ook lekker naar Ibiza of Thailand.” Ehm… en iedereen die niet in het hippe, bruisende, mondaine, stadse (maar stiekem toch heel kleinburgerlijke) Amsterdam woont heet zeker meteen een ‘provinciaal’, meneer Zwetsloot?
Ook ik zat in de jaren 70 al geregeld met mijn hippie-ouders op Ibiza. Mijn hippie-ouders Jan en Mien.

niels, dinsdag 24 augustus 2010, 10:28

Oh wat heb je het zwaar he? Vroeger was alles idd beter. Boo fucking hooo

Tim, donderdag 26 augustus 2010, 13:39

IBIZA ,IS NOG MOOI EN FIJN, MAAR HOEVEEL BUITENLANDERS OF HOLANDERS .............. BLIJVEN DAAR 25 JAAR OF MEER ,NIEMANT TOCH,ALLEEN HET KLIMAAT AL IN DE WINTER SNEEUWD HET EN IN DE ZOMER GA JE KAPOT VAN DE WARMTE NOU FIJN HOOR,IK WOON NA 25 JAAR IBIZA LEKKER OP CUBA JAN V D V

JANEMAN, donderdag 23 december 2010, 19:05

Must be Cuba if it takes you 4 months to react!

Prettige Paasdagen!

Peter Woodward, donderdag 23 december 2010, 20:00


Onze huisregels

Neem de volgende beveiligingscode over:

Je reactie verschijnt na een kwartier op de site.

tip de redactie


tip ons nu

meer opinie

RSS

rondvraag

Moet de commercie een stapje terug doen?

Het verzet tegen commercie bij evenementen als de Elfstedentocht lijkt te groeien. Of is het alleen een issue in de Grachtengordel? De vorige keer was Unox nog de held. Zijn de tijden veranderd?

reageer

In beeld: Hanen festival bij GVR


Prijzen voor vakgenoten die boven het maaiveld uitsteken.

Bekijk de foto's



In aanloop naar het MWG Congres zal er om de paar dagen een column geplaatst worden van een van de sprekers.
Let op het is een estafette column! Ruud de Langen start de pennenstrijd en geeft het stokje door aan…

Lees hier

vacatures

meer vacatures

De Opportunisten elke donderdag vers



kennisbank


Boekentips en meer






tip

Drie minuten…

Drie minuten…

Een persoonlijk relaas van Burgemeester Bas Eenhoorn over het schietdrama in Alphen aan den Rijn. De auteursopbrengst van de verkoop van Drie minuten... is gedeeltelijk bestemd voor een herdenkingsmonument in Alphen aan den Rijn.


vacatures

recente vacatures

deze week in adformatie

- Ceo Draftfcb Dik Klicks
- Zoek de verschillen bij Center Parcs
- Metro gaat meer agressie tonen
- Lemz zet politiepet op

neem gratis een abonnement

nieuwsbrief

Blijf op de hoogte van het laatste Marcom-nieuws met een gratis abonnement op één van onze nieuwsbrieven.

Aanmelden