Premium

‘Black Friday zet 7 op de 10 consumenten aan tot onnodige aankopen’

Sake Jan Velthuis: ‘Het bijzondere van Black Friday is dat er heel veel psychologische principes bij elkaar komen.’

Hebbes
Shutterstock

Vrijdag barst het jaarlijkse ‘kopen-met-korting-feest’ weer los: Black Friday. Eva Rutten en Sake Jan Velthuis van NHL Stenden Hogeschool houden zich in het bijzonder bezig met circulaire economy en koopgedrag. Vorig jaar publiceerden zij over Black Friday: Het brein op hol: hoe toekomstbestendig is de koopgekte achter Black Friday en Cyber Monday?.

Hoe kijken zij naar de recente ontwikkelingen rond Black Friday? Een interview.

Advertentie
advertisement
RM: De meeste mensen hebben wel het gevoel dat Black Friday een mindfuck is, maar ze ‘trappen er toch in’. Wat zijn de drie belangrijkste gedragsbeïnvloedingstechnieken die gebruikt worden?
SJV:

'Het bijzondere van Black Friday is dat er heel veel psychologische principes bij elkaar komen. Aangezien we toch al inkopen wilden doen voor Sinterklaas en Kerst ben je al helemaal in de stemming om geld uit te geven. We speuren dan naar een goede deal en vinden die in Black Friday. Door de kortingen ontstaat er een gevoel dat er geld verdiend is, in plaats van uitgegeven. Bedrijven roepen daarom allemaal dat ze hoge kortingen bieden. Tot wel zoveel procent!'

'Wat het gevoel versterkt is dat Black Friday in Nederland ook al een bekend fenomeen aan het worden is. Bij Black Friday denk je meteen aan hoge kortingen. Winkels bieden tegen elkaar op, dus het moet wel waar zijn. Consumenten controleren dan niet meer of het wel echt een dikke korting is. Vergelijk het met tax-free op Schiphol. Dat blijkt bij naspeuren ook niet zo voordelig te zijn.'

'En omdat het een tijdelijk evenement is ervaren we een gevoel van schaarste.  De aanbiedingen zijn maar beperkt verkrijgbaar. De jager/verzamelaar in ons zegt dan: Zorg dat je er nu bij bent anders is het te laat. Dat zie je terug in: alleen tijdens de Black Friday week.'

RM: Worden de grenzen van de ethiek daarbij overschreden?
SJV:

'Dat denk ik niet. Er spelen nog al wat belangen voor verschillende partijen. De consument wil graag besparen op de kosten en de winkelier hoopt vanaf die dag in de zwarte cijfers te komen. We willen onze economie wel draaiende houden. Overmatige consumptie is alleen niet goed voor het milieu en dus onze leefomgeving. Dat gaan steeds meer consumenten inzien. Mensen vragen daarom vaker om terughoudendheid van bedrijven en er ontstaan tegenbewegingen als Green Friday of #buynothingday. Je ziet dus dat er een verschuiving plaats vindt van wat de maatschappij beschouwt als de grens van ethisch handelen.'

RM: Jaagt Black Friday ‘onnodige aankopen’ aan?
ER:

'Volgens de monitor Duurzaamheid, zet Black Friday volgens 7 op de 10 consumenten aan tot onnodige aankopen. Dit geldt natuurlijk voor veel meer aankopen dan alleen rond Black Friday. Als ik naar mijn schoenenkast kijk, moet ik zelf ook concluderen dat zo’n 50% niet echt essentiële aankopen zijn geweest. Immers ik heb schoenen genoeg.'

RM: Veel retailmerken profileren zich als ‘anti-black Friday’. Ook dit jaar weer? Wat zijn de ontwikkelingen?
ER:

'Meer retailers doen mee met Black Friday. Er wordt ook meer geadverteerd. Meer retailers worstelen er ook mee. Ze willen de boot niet missen, maar voelen dat het kopen om het kopen ook in een bewuster licht wordt gezien en dat dat tegen ze kan keren. Meer initiatieven rondom green friday ontstaan, waarbij je op deze dag bijdraagt aan een betere wereld door bomen te laten planten, of aan andere goede doelen te doneren.'

'Ook zie je creatieve ontwikkelingen: bij Bever kun je bijvoorbeeld op de For Future Friday, je jas een opkapbeurt laten geven. Met goede verzorging, stellen zij, gaat je kwalitatieve jas, nog veel langer mee.'

RM: Is het punt van vermoeidheid (#zucht) bij consumenten in zicht, als het gaat om die ‘do-good-retailers’?
ER:

'Nee hoor, ik denk dat deze trend niet te stoppen is.'

RM: Is NIET MEEDOEN commercieel gezien verantwoord? M.a.w. loop je als retailer dan erg veel business mis?
ER:

'Daar kan natuurlijk alleen een retailer op antwoorden. Ik bezie het zo: zes jaar geleden hadden we in Nederland nog geen Black Friday. Het is nu een extra campagne moment geworden. Ik denk niet dat Black Friday, voor veel extra consumptie heeft gezorgd. Het is een middel om die omzet bij een concurrent weg te stelen. Dat kan heel effectief zijn. Het oordeel of het op de lange termijn commercieel verantwoord is, kan alleen de publieke opinie beoordelen. Persoonlijk koop ik liever lokaal en denk ik twee maal na of ik iets nieuws nodig heb. Maar aan mijn schoenenkast te zien, lukt me dat dus niet altijd.'

Over NHL Stenden

NHL Stenden heeft vestigingen in Amsterdam en Noord-Nederland (Leeuwarden, Groningen, Assen, Emmen, Terschelling, Meppel en Zwolle) en ruim 24.000 studenten.

Eva Rutten is Docent Ondernemerschap & Retailmanagement  bij NHL Stenden Hogeschool

Sake Jan Velthuis is docent en onderzoeker op het gebied van neuromarketing bij NHL Stenden Hogeschool.

premium

Word lid voor € 1,-

Om dit artikel te kunnen lezen, moet je lid zijn van Adformatie. 15.000 vakgenoten gingen jou al voor! Meld je ook aan en betaal € 1,- voor de 1e maand.

Ja, ik wil lid worden

Plaats als eerste een reactie

Advertentie