Rathenau Instituut: ‘Overheid moet burgers beschermen tegen schadelijk en immoreel gedrag online’

Op internet is verontwaardiging een verdienmodel, stelt het instituut vast. Schade aan individu en samenleving is het gevolg.

Haat, manipulatie, pesten, wraak...
Shutterstock

Burgers zijn onvoldoende beschermd tegen schadelijk en immoreel gedrag op het internet, zoals online haat of informatiemanipulatie. Daarom is een actieve overheid nodig, die ingrijpt in de mechanismen die dit soort gedrag op het internet faciliteren. Dat zegt althans het Rathenau Instituut, dat zich bezighoudt met onderzoek en debat over de impact van wetenschap, innovatie en technologie op de samenleving. Het Rathenau Instituut baseert zich nu op nieuw onderzoek, ‘Online ontspoord’, dat een ‘uniek overzicht’ biedt van onwenselijk gedrag online.

Het Rathenau Instituut: ‘Op internet is verontwaardiging een verdienmodel. Hoe meer emotie, des te meer aandacht, en des te aantrekkelijker het is voor gebruikers en platformen om extreme content te verspreiden. Met de verspreiding van desinformatie of vervaging van sociale normen tot gevolg. Dat richt grote schade aan voor individu en samenleving.'

Advertentie
advertisement

Cancellen

In Online ontspoord presenteert het Rathenau Instituut een uniek overzicht van 22 fenomenen van onwenselijke online gedragsfenomenen. Van cyberpesten, phishing, cyberverslaving of cryptofraude, tot wraakporno, extreme challenges, pedojagen, shaming en cancellen.

Om dergelijk gedrag op het internet tegen te gaan, is volgens het Rathenau Instituut een overheid nodig die niet alleen reageert wanneer gedrag online al is ontspoord, maar die ook pro-actief ingrijpt in de online omgeving, ‘zodat schade wordt voorkomen en grondrechten van burgers worden beschermd’.

Gevoelsmatige anonimiteit

Het Rathenau Instituut zegt daarvoor een strategische agenda te hebben opgezet. ‘Het is bijvoorbeeld nodig om het internet met zijn aandachtseconomie anders in te richten. In samenwerking met maatschappelijke organisaties en bedrijven moeten normen online verhelderd worden en slachtoffers beter beschermd worden.’

De directeur van het Rathenau Instituut, Melanie Peters, zegt dat specifieke eigenschappen van het internet, zoals het grote bereik van online berichten, de gevoelsmatige anonimiteit van mensen achter hun scherm, de onmiddellijkheid waarmee een video wereldwijd te zien is, of het verdienmodel op basis van clicks en aandacht, schadelijk en immoreel gedrag in de hand kan werken. ‘Er doen zich online ook steeds weer nieuwe fenomenen voor. Naast een actieve overheid is een maatschappelijke dialoog nodig over welk gedrag online wenselijk en toelaatbaar is.’

Plaats als eerste een reactie

Advertentie