Publiek-private samenwerkingsverbanden (PPS) hebben alleen maar impact als vanaf het alleeerste begin alle stakeholders betrokken worden bij die samenwerking. Dat blijkt uit onderzoek van Stichting Doen naar initiatieven als PPS. Dat daar nog een wereld te winnen is, komt naar voren uit het onderzoek van Verena Bitzer, met wie afgelopen donderdag op dit blog een interview stond, en waarop ze afgelopen vrijdag promoveerde. Belangrijkste conclusie: Ontwikkelingsdoelen blijven ondergeschikt aan de belangen van het bedrijfsleven.
Opvallend afgelopen week: twee artikelen in de Volkskrant die elkaar tegen lijken te spreken. Het eerste is een interview met promovenda Verena Bitzer, die onderzoek deed naar tientallen publiek-private samenwerkingsverbanden om de produktie van koffie, cacao en katoen te verduurzamen. Conclusie: Kleine boeren in ontwikkelingslanden profiteren zelf nauwelijks van de verduurzaming van de produktieketens. Ontwikkelingsdoelen blijven ondergeschikt aan de belangen van het bedrijfsleven. Of te wel: Goed voor het milieu, die duurzame produktie, maar de boer wordt er niet beter van, die doet wat hem opgedragen wordt.
Een dag later, vrijdag 25 februari, staat in diezelfde krant een artikel dat precies het tegenovergestelde beweert. Onder de kop ‘Arme landen vooruit dankzij bedrijf en ngo’ mogen multinationals als Heineken en DSM vol lof praten over hun eigen investeringen in arme landen en hun samenwerkingsverbanden met ngo’s. Zo vertelt Heinekens internationaal president Afrika en het Midden-Oosten trots dat het concern een ander gewas heeft bewerkt voor bierproduktie omdat er geen gerst in dat land was. ‘Met steun van ngo’s hebben we boeren opgeleid om sorghum te telen en te bewerken. Het wordt daar inmiddels ook voor andere doeleinden verbouwd.’ DSM-vertegenwoordiger Fokko Wientjes vindt dat multinationals in arme landen ‘eigenlijk al goed bezig zijn.’
De uitkomsten van het onderzoek van Bitzer zijn niet aan de mulitnationals voorgelegd, wel aan OxfamNovib. De ngo ‘erkent dat de zelfredzaamheid van boeren ondergeschikt blijft aan het belang van het bedrijfsleven om de toevoer van grondstoffen veilig te stellen. Maar het is al een hele stap vooruit dat bedrijven duurzaamheid als een businesscase zijn gaan zien.’
Samenwerken doe je met z'n allen
Diezelfde dag had ik een afspraak met Godelieve Spaas, die voor stichting Doen onderzoek doet naar de nieuwe economie. Opvallende uitkomst uit haar eerste onderzoek: wil je echt impact bereiken, dan zul je vanaf het begin van een project alle stakeholders bij dat project moeten betrekken.
Een waarheid als een koe, en zo voor de hand liggend. Bij mij speelde dan ook alleen maar de vraag: hebben we, het Westen, dan niets geleerd van de geschiedenis van ontwikkelingssamenwerking? Van die ‘witte olifanten’? Prachtige grote gebouwen, projecten, die leeg bleven en verkrotten omdat er niet goed gekeken was naar de werkelijke behoeftes van de mensen uit die landen? Dat er alleen vanuit Westers oogpunt werd geredeneerd?
Kennelijk niet dus. Je kunt die houding op twee manieren uitleggen. Positief, maar wel heel naïef: onze Westerse manier van leven is de enig juiste. En dus gaan we dat voor die mensen daar regelen. Cynisch: Het kan ons eigenlijk niet zo heel veel schelen hoe het er ‘daar’ aan toe gaat, als het met ons maar goed gaat. En vandaag is dat ten bate van het milieu, morgen ten bate van iets anders.
De waarheid zal, zoals gewoonlijk, wel ergens in het midden liggen. Maar voor de benadeelden maakt dat helemaal niets uit. Of je nu door de kat of de hond gebeten wordt. Het wordt dus hoog tijd dat we echt gaan samenwerken. Dat we zaken samen gaan aanpakken, waarbij we naar alle stakeholders luisteren. Pas dan mag je als multinational zeggen 'dat we best goed bezig zijn'. En hoef je als ngo niet meer zo naïef te zijn dat je zegt 'dat het al goed is dat aan duurzaamheid gewerkt wordt.'
Reacties:
Om een reactie achter te laten is een account vereist.
Inloggen Abonneer nu