Facebook de fout in

Zoals de Groninger boer al zei: "Je kon erop wach'n." Na Facebooks aankondiging van een nieuw advertentieplatform met ingebouwd product placement brak al onmiddellijk een discussie los over de vraag of dat allemaal wel kon.

De boosdoener is Beacon, de nieuwe applicatie die al je vrienden laat zien wat je in de bij Facebook aangesloten online winkels hebt gekocht. Nog los van privacy-overwegingen, die in Amerika wat minder prangend zijn omdat ze in het Land van de Onbegrensde Mogelijkheden nu eenmaal geen echte privacywet hebben, dringt de vraag zich op of je daarmee je gebruikers niet ongewild de hoofdrol laat spelen in reclamecommercials.

"Absoluut, en het is wederrechtelijk" riep de privacy-lobby onmiddellijk. "Ach welnee," zei Chris Kelly, Facebooks Chief Privacy Officer, "het is gewoon een weergave van hun aktiviteiten. En trouwens, ze geven er online toestemming voor."

En daarin zit nu net het venijn, zo blijkt na twee weken praktijk. Want de waterbestendigheid van die toestemming valt in die praktijk zwaar tegen. Het probleem wordt duidelijk als je de demo bekijkt die privacy-waakhond MoveOn.org op zijn site heeft gezet.

De 'toestemming' bestaat uit een opt-out, die vlak na een aankoop razendsnel voorbijkomt en na enkele seconden weer uit het gezicht verdwijnt. Ook heeft Facebook nog een opt-out boxje ergens in je profiel weggemoffeld. En tot slot geldt die opt-out alleen per website, dus moet je altijd op je hoede zijn of je bij de volgende aankoop niet opnieuw moet opt-outen.

Natuurlijk zijn als gevolg van die 'slimmigheidjes' van de Facebook-boys de huilverhalen niet van de lucht. Bedorven Kerstgeschenkverrassingspret, ruzie met de vriendin die zich afvraagt wie de gelukkige ontvangster was van bepaalde aankopen, en ga zo maar door.

MoveOn organiseert nu een petitie, en de discussie over rechtmatigheid van een en ander woedt met volle kracht voort.

Intussen is Beacon, of beter gezegd de manier waarop Facebook het gelijknamige adverteernieuwtje door de strot van zijn gebruikers wurgt, het zoveelste voorbeeld van hoe het niet moet. Met het idee is niets mis - mensen een extra middel in handen geven om iets rond te bazuinen waar ze achter staan kan op zich geen enkel kwaad. Maar de uitvoering is ontaard in iets volkomen fouts.

Als spontane Word of Mouth de Reclamehemel is, dan is aspontane Word of Mouth het Vagevuur, en afgedwongen Word of Mouth de Reclamehel. Moge Facebook in die laatste een tijdje branden.