Op zoek naar het ware beeld van geld

Ik vraag me nu al sinds ik betrokken ben geraakt bij het spotten van potentiële kandidaten voor de FMA's af of de sector van het geld eigenlijk wel aan marketing mag doen? Als we niet meer willen dat mensen in allerlei financiële zaken terecht komen, zonder dat ze daar om gevraagd hebben, waarom zou je dan willen attenderen op allerlei financiële producten?

Als het antwoord op die vraag is dat we via financiële marketing mensen willen informeren over de beschikbaarheid van bepaalde financiële producten, is de huidige vorm van marketing dan wel geschikt voor geldproducten? Schieten al die waarschuwingen met logo’s en motto’s “als lenen kost geld” niet ernstig tekort? Kortom, heeft financiële marketing een remedie tegen het financiële analfabetisme van de gemiddelde burger. En kan financiële marketing een wapen zijn tegen het eeuwenoude misverstand dat veel geld hebben hetzelfde is als heel gelukkig zijn?

Is de Geldgids van de Consumentenbond een vorm van financiële marketing? Als abonnee zal ik het beamen want de gids geeft allerlei voorbeelden van financiële producten waar ik nooit aan gedacht zou hebben om die aan te schaffen, en geeft mij tegelijkertijd aan wat dan de beste keuze zou zijn…op financieel gebied, niet of het maatschappelijk wel goed uitpakt of dat mijn geld toevallig op een plek terecht komt waar ik het liever niet wil hebben.

Onlangs zat ik aan een diner met een van de oprichters van Independer. Ook zo’n lovenswaardig initiatief dat mensen informeert over de kwaliteit en prijs van financiële producten. Maar of mijn premie die ik aan de verzekeringsmaatschappij betaal ook duurzaam of verantwoord belegd wordt, kunnen de mensen van Independer niet vertellen. Daarvoor moet ik eerst alleen op onderzoek uit naar het beleggingsbeleid van de verzekeringsmaatschappijen. Gelukkig heeft de VBDO dat onlangs op een rijtje gezet en kan ik met die screening vooraf een keuze maken uit het aanbod van Independer of elke andere vergelijking. Gelukkig toonde de meneer van Independer belangstelling voor het toevoegen van een maatschappelijk of duurzaam filter. Mocht hij dat werkelijk toevoegen dan is dat weer winst voor onszelf en de toekomst van onze kinderen en kleinkinderen.

Mijn favorieten voor de FMA (met als mijn extra criteria dat het een wapen moet zijn tegen financieel analfabetisme en de aanname dat meer financieel rendement gelijk is aan meer persoonlijk geluk moet tegenspreken) zijn de vele initiatieven op het gebied van crowd sourcing of crowd funding. Ik doe ook aan een aantal mee en mijn eerste filter is de initiatieven die mijn kapitaalverschaffing niet terug betalen in geld, maar in hun eigen product: van gadgets voor mijn tablet, duurzame mode, een film (dvd) tot energie. Mijn enige reden daarvoor is dat degene die het geld nodig heeft voor zijn project niet gedwongen zal zijn gekke financiële dingen te doen om de lening weer terug te betalen. Want ik luister graag naar mijn favoriete filosoof Adam Smith die zei dat een zeer hoge rente geen vergoeding is voor een project met een hoog risico, maar dat de hoge rente het hoge risico veroorzaakt want het dwingt degene die de lening moet terug betalen tot gedrag dat we eigenlijk niet willen: op de kortst mogelijk termijn streven naar maximale winst.

Het succes van crowd funding onderstreept voor mij nog eens het idee dat geld met geld verdienen lang niet zo gelukkig maakt als bijdragen aan een verbetering: of dat nu voor je zelf is met een dingetje voor je iPad of een betere wereld. Bovendien het hebben van meer geld levert niet meer geluk op, zo rekende de Nobelprijswinnaar Daniel Kahneman ons onlangs voor. Boven 3200 euro per maand neemt het geluksgvoel bij meer geld heel snel af. Sterker nog als je heel rijk begint te worden, dan word je angstig dat je het kwijtraakt en je wordt onverschilliger omdat je denkt dat je het zonder andere mensen ook wel redt.

Het zou dus fantastisch zijn als de Financiële Marketing Awards dit jaar uitgereikt worden aan initiatieven die de betrekkelijkheid van geld laten zien. Daarmee houden we onszelf een spiegel voor en tonen we het ware beeld van geld.