Durf als organisatie extremere keuzes te maken voor data-rijke of data-arme producten of services

&samhoud creative tech pleit voor diepere discussie over datagebruik in apps en voor meer individuele keuzevrijheid voor de gebruiker.

De discussie over privacy en opslag van data is onderdeel van de ontwikkeling van elk digitaal product. Deze discussie resulteert op dit moment vaak in een polder product: er wordt net genoeg data opgeslagen om de analytics te verzorgen, maar niet genoeg om als gebruiker écht geholpen te worden. Of in sommige gevallen nog erger: er blijft niks van het product over voor een goede gebruikservaring. Te vaak wordt gekozen voor een one-size-fits-all oplossing terwijl bedrijven juist producten zouden moeten ontwikkelen die de consument transparantie en vrijheid geven om veel data te delen voor een betere digitale beleving. Veel vaker zou het resultaat twee digitale producten moeten zijn: een data-light product én een data-rich product.

Een aantal weken terug schreef ik een post op LinkedIn waarin ik lezers opriep de CoronaMelder-app te downloaden. Mijn argumentatie: het is net zoals 1,5 meter houden ook je burgerplicht om deze app te downloaden om door de crisis heen te komen. E zou er geen bezwaar moeten zijn om te downloaden vanuit een privacyperspectief; waarom immers de overheid wantrouwen als je zonder probleem een veelvoud van deze data verstrekt aan een grote techgigant als LinkedIn. Ik kreeg veel reacties en een deel daarvan was zeer agressief: “hoe ik zo dom kon zijn om de overheid hiermee te vertrouwen?” De reacties, en de onderliggende boosheid, zijn een parradox: De privacy activist strijdt voor de bescherming van het individu door te pleiten voor geen enkele data opslag. Daarmee ontneemt de actvitist het individu ook de kans om van een data rijk product gebruik te maken en daarmee een rijkere, meer persoonlijke en relevantere digital experience te krijgen.

Het politieke en publieke privacydebat over de CoronaMelder-app zat vaak vol onwaarheden en miste veel nuance. Het resultaat is een app die op papier doet wat hij moet doen, maar in de praktijk functionaliteiten mist die door de privacydiscussie zijn verbannen. Zo hadden gebruikers verleid kunnen worden om de app niet te verwijderen of had slimme data ingezet kunnen worden om gebruikers zoveel mogelijk thuis te houden. Denk bijvoorbeeld aan een nudge die de gebruiker confronteert met het aantal mensen die op een dag hun pad hebben gekruist. Door het huidige databeleid kan het ministerie nu zelfs niet zien hoeveel mensen de app op hun telefoon hebben geïnstalleerd. Ikzelf, en ik denk velen met mij, vertrouw de overheid om in dit geval op juiste wijze met data om te gaan. Ik kreeg echter niet de keuze voor een datarijk product.

Een dergelijk probleem zien we ook in andere sectoren. Zo kunnen bijvoorbeeld banken data inzetten om gebruikers te waarschuwen voor mogelijke schuldenproblematiek voordat zij er zelf erg in hebben. Ook hier laait de privacydiscussie op met als gevolg een grijs product dat minimaal financieel advies geeft. De gebruiker zou juist de keuze moeten hebben om op volle kracht het algoritme in te zetten voor maximale ondersteuning. Of op zijn minst een harde keuze voor een data-light product moeten maken, zoals een bankrekening die geen enkele data verzamelt. 

Ook grote techpartijen spelen een cruciale rol in de privacydiscussie. Zij zijn de beste in gratis datarijke producten maken waarin een gebruiker ongemerkt veel data afgeeft in ruil voor prachtige producten. We laten Google de hele dag onze locatie loggen voor routebegeleiding en geven Facebook, WhatsApp en Instagram toegang tot ons netwerk en interesses om een persoonlijk advies te krijgen over met wie of wat we ons moeten verbinden. Hier ontbreekt juist transparantie en een data-light product. 

Bedrijven en overheden moeten bij de ontwikkeling van digitale producten geen one-size-fits-all strategie kiezen als het op dataverwerking aankomt. Maak verschillende producten voor voor verschillende gebruikersbehoeften en geef de gebruiker de vrijheid om zelf te kiezen. Zo behoudt iedereen zijn recht op privacy en kan een individu zelf kiezen om daar bewust afstand van te doen. Laten we stoppen met het maken van net-niet producten en lange termijn producten bouwen die voor de consument overheid en bedrijfsleven waarde opleveren. 

Jip Samhoud is oprichter van &samhoud creative tech en voorzitter van het Genootschap voor Reclame. &samhoud creative tech is gespecialiseerd in het creëren van innovatieve digitale customer experiences. We geloven in de combinatie van technologie en creativiteit om tot verrassende, originele en relevante oplossingen te komen. Neem contact met mij op als je verder wilt praten over jouw uitdaging of van gedachten wilt wisselen over het voorkomen van grijze producten (j.samhoud@samhoudcreativetech.com).

Plaats als eerste een reactie