Hoe ziet de duurzame margarinemarkt in Nederland eruit?

MeMo² biedt consumenteninzichten over deze markt en gaat in gesprek met de spelers Upfield en The FlowerFarm.

De Nederlandse consument interesseert zich steeds meer voor de ‘groene’ zaak. In de vorige bijdrage van MeMo² werd de opkomst van de vleesvervangende ‘industrie’ behandeld. Nu we de vleesvervangers onder de loep hebben genomen, willen we in dit artikel een ander product uit de supermarktschappen uitlichten: palmolievrije margarines (en ook plantaardige boters).

Waarom palmolievrij? Palmolie zit, zonder dat we het doorhebben, in talloze producten die we dagelijks consumeren. Helaas hebben oerwouden ruimte moeten laten voor commerciële palmolieplantages, waardoor er sprake is van verlies aan biodiversiteit. Vandaar ook dat supermarkten vandaag de dag ruimte vrijmaken in het schap voor palmolievrije producten.

Ontwikkelingen in de margarinemarkt

Wat valt op als we de Nederlandse margarinemarkt onder de loep nemen? We zien dat Upfield (vroeger Unilever) zichzelf ‘beconcurreert’ met palmolievrije varianten ten opzichte van zijn eigen margarines die wél palmolie bevatten. Maar wat echt opvalt, is de opkomst van nieuwe palmolievrije merken. Deze spelers gebruiken vooral sheaboter: een plantaardig, maar duurder ingrediënt.

Ook al is sheaboter wat prijziger, het garandeert wel dat er geen gebruik is gemaakt van palmolie. Daarnaast lijkt palmolievrije margarine waar sheaboter in is verwerkt qua textuur en smaak wat meer op de traditionele margarine. Die mét palmolie dus. Inmiddels is een kleine meerderheid van alle Nederlanders bekend met palmolievrije margarines, waarbij Nederlanders jonger dan 44 jaar vaker bewust zijn van het bestaan van dit type product ten opzichte van de oudere leeftijdsdoelgroep.

(Tekst loopt door onder de afbeelding)

Bekendheid palmolievrije boters (bron: THX. Platform)
Bekendheid palmolievrije boters (bron: THX. Platform)

Maar welke speler profiteert het meeste van deze bewustwording? Bij de bovenste plaatsen van het klassement is Upfield terug te vinden met zijn eigen merk Becel Pure, de palmolievrije variant van het bekende Becel.

Een andere belangrijke speler in deze categorie is het kleine onafhankelijke merk The FlowerFarm, opgericht door Marcel van Wing, voorheen directeur van reclamebureau Alfred. Upfield en The FlowerFarm hebben verder weinig te duchten van de concurrentie, afkomstig uit Scandinavië en Duitsland. De bekendheid en overweging van deze spelers loopt namelijk ruim achter op de twee grootste spelers van deze categorie.

THX. Platform, merkbekendheid en overweging onder kenners van categorie (tekst loopt door onder de afbeeldingen):

Merkbekendheid (grijs: 18-44 jaar; groenblauw 45-70 jaar)
Merkbekendheid (grijs: 18-44 jaar; groenblauw 45-70 jaar)
Overweging (grijs: 18-44 jaar; groenblauw 45-70 jaar)
Overweging (grijs: 18-44 jaar; groenblauw 45-70 jaar)

In gesprek met Upfield en The FlowerFarm

Hoe ervaren Upfield en The FlowerFarm de margarinetransitie richting duurzaamheid? Aansluitend een dubbelinterview met beide partijen. We spreken met Dior DeCupper, general manager van Upfield en met Marcel van Wing, oprichter van The FlowerFarm.

Upfield biedt producten met én zonder palmolie. Dior, wat is het standpunt van Upfield over dit ingrediënt?

‘We zien dat de samenleving zich, terecht, steeds meer bewust is van de impact van ingredienten op het milieu. En we delen de zorgen. Daarom kopen we al onze ingrediënten verantwoord in. We gebruiken bewust een verscheidenheid aan duurzame plantaardige oliën in onze margarines, plantboters en spreads, en dat blijft zo. Denk daarbij aan zonnebloemolie, raapzaadolie, kokosolie, shea, maar ook palmolie.’

Volgens DeCupper gaat het hier enkel en alleen om 100% gecertificeerde duurzame palmolie. ‘Palmolie is een heel efficiënt gewas met een hoge opbrengst per hectare. Andere plantaardige oliën hebben veel meer landbouwgrond nodig voor dezelfde hoeveelheid olie. Daarom heeft duurzame palmolie vanuit milieuoogpunt juist nog altijd de voorkeur boven andere alternatieven, en dat is voor veel mensen ietwat verwarrend.’

Jullie zijn dus niet van plan palmolie uit te faseren?

‘100% duurzame palmolie is en blijft een van de vele duurzame plantaardige ingrediënten in ons portfolio. Als ’s werelds grootste producent van plantaardige spreads gebruiken we onze invloed voor verbetering binnen de sector. We voegen daad bij het woord, bijvoorbeeld door satellietmonitoring te gebruiken om te zien waar toch ontbossing plaatsvindt, zodat we onze leveranciers hierop kunnen aanspreken en actie kunnen ondernemen. We willen ook transparant zijn over onze supply chain. Zo staat de lijst met onze leveranciers op onze website.’

In hoeverre is het ontstaan van bekende palmolievrije merken een bedreiging voor jullie?

‘We juichen duurzame voedingskeuzes juist toe en bieden daarom zelf ook een breed scala aan producten aan, zodat iedere consument kan kiezen voor de plantaardige olie van zijn of haar voorkeur. Al deze plantaardige oliën hebben een aanzienlijk kleinere impact op het milieu dan roomboter. Zo is de impact van roomboter op klimaatverandering 3,5 keer zo groot als dat van plantaardige margarines en spreads.’

De visie van The FlowerFarm

The FlowerFarm biedt margarine zonder palmolie. Hoe ziet oprichter Van Wing deze markt zich ontwikkelen? Volgens hem wordt er steeds meer aandacht geschonken aan ontbossing voor de productie van palmolie. ‘Daardoor stijgt de kennis bij het grote publiek’, vertelt Van Wing. ‘Ook het bewustzijn dat we er iets tegen moeten doen, wordt steeds groter. We zijn op het punt dat steeds meer fabrikanten het risico mijden om zich te associëren met palmolie. Ik verwacht dan ook dat palmolievrij de komende jaren voor veel categorieën de norm gaat worden.’

Is het denkbaar dat The FlowerFarm ooit producten gaat maken mét duurzame palmolie?

‘The FlowerFarm heeft als missie de ontbossing die door palmolieplantages wordt veroorzaakt te stoppen. Zolang de ontbossing voor palmolie doorgaat, willen wij ons niet associëren met palmolie. Bovendien zijn wij kritisch op de toepassing van de eisen die gesteld worden aan wat men duurzame palmolie noemt.’

Komen er in de toekomst ook andere palmolievrije producten van The FlowerFarm op de markt? Van Wing vertelt dat er hard wordt gewerkt aan de ontwikkeling van nieuwe concepten en afzetkanalen. ‘In 50% van de producten in de supermarkt is palmolie verwerkt, dus er is nog veel werk aan de winkel’, zegt Van Wing tot slot.

Plaats als eerste een reactie