Danique de Jong: 'Kinderogen zijn een krachtig instrument'

Deze week is Danique de Jong, initiatiefnemer van Wij eisen de nacht op – Laat vrouwen veilig thuiskomen en strateeg bij Havas Lemz, curator van Random Pic(k) Of The Day For A Week.

Vijf dagen lang deelde zij haar inspiratie op de LinkedIn-pagina van Adformatie, à één bijdrage per dag.

Over haar week: 'Mijn hart maakt echt een sprongetje als ik mensen kleine dingen zie doen die de wereld een fijnere plek maken. Vaak hebben we zelf niet eens door hoeveel impact we hebben. "Wat kan ik nou in m'n eentje veranderen?", klinkt het dan. Maar alle mensen bij elkaar, die op hun eigen manier iets kleins én goeds doen, maken samen een wereld van verschil.

We kunnen grootse campagnes voeren, de barricades op, strijden voor verandering. En dat is nodig, voor een doorbraak op verschillende thema's. Laat het geen geheim zijn dat ik hou van een goede portie opschudden met impact. Maar waar verandering écht plaatsvindt, is bij jou thuis. Achter gesloten deuren. Bij wat jij denkt en wat jij doet, wanneer niemand kijkt. Communicatie kan die onzichtbare, kleine momenten pakken en creëren. Verandering omzetten in iets vanzelfsprekends.

Een van de grootste succesfactoren: dat goede klein én leuk maken. Geen boze tonen. Geen wijzende vingers. Mensen plezier geven in het goede doen. Dus deel ik tijdens deze - not so - Random Pic(k) Of The Day For A Week vijf dingen die laten zien dat klein groot kan zijn. En dat goed leuk kan zijn. Wees klaar om te lezen over poep, seks, vluchtelingen, landbouw en afval. In a fun way, of course :-).'

Hier haar 5 bijdragen van de week:

1. Land van Ons – Natuurinclusief boeren vanuit je stadstuin

'Landbouw voelt voor de meeste mensen als een ver-van-je-bed-show. Als je niet direct verbonden bent aan landbouw, heb je er hooguit een mening over. Maar geen invloed. Hoe we onze landbouw inrichten, is aan twee groepen: de boeren en de politiek.

Enter Land van Ons: een burgercoöperatie die landbouwgrond opkoopt om de biodiversiteit en de bodemkwaliteit te herstellen met natuurinclusieve landbouw. Samen met de boer maken ze duurzame keuzes voor het gewas, de beplanting, de inrichting en het beheer van de akkers. Zo ontstaan weer meer plekken met rijk bodemleven en beschutting voor allerlei soorten planten, dieren en insecten.

Door de akkers te voorzien van bomen, hagen en struwelen wordt ons landschap weer diverser en kun je je verwonderen over wat je ziet: het platteland is tenslotte meer dan een plek voor windmolens, distributiecentra en zonneweides.

Wat kan jij daarmee? Nou, een vierkante meter kopen. Vanuit de gedachte dat het land van ons allemaal is, kan iedereen meedoen met Land van Ons. Dus kan je zelf een stuk grond kopen, dat vervolgens door boeren wordt beheerd. Je hoeft dus niet zelf met je poten in de klei om iets goeds te doen voor onze landbouw en natuur. That's a win in my book.

En er zit een slimme gedragsstrategie achter. Landbouw is voor veel mensen, zoals gezegd, een ver-van-je-bed-terrein, maar op deze manier creëer je op een leuke manier eigenaarschap, waardoor je mensen verbindt aan jouw missie. En zodra we ergens eigenaar van zijn, het een stukje van jou is, waarderen we het meer. Voelen we ons er meer verantwoordelijk voor. Waar 'een stem voor het klimaat' abstract blijft, wordt 'mijn stukje grond' ineens heel concreet en persoonlijk.

Leuk hè? Bekijk het maar eens op hun kanalen. 31.000 mensen gingen je al voor ;-).'

'Tussen die lach door glipt de boodschap naar binnen zonder dat het gevoelig aanvoelt'

2. EasyToys – Ontwapenende likeability met tompoucen, tenues en tarzanvibrators

Ik vind het bijzonder hoeveel ongemak er in de maatschappij is om het te hebben over iets dat zoveel genot en geluk brengt

'Een van m'n favoriete onderwerpen: seks. Ik vind het bijzonder hoeveel ongemak er in de maatschappij is om het te hebben over iets dat zoveel genot en geluk brengt. Van orgasmes en diepe verbinding, tot nieuwe levens. Doe je daar nog een schepje bovenop: dan komen we bij seksspeeltjes. Die zouden we ook meer moeten omarmen. Überhaupt zouden we als volwassenen wat meer moeten spelen. Wat meer lol moeten hebben en het onbekende ontdekken. Nou, goed. Niet heel verrassend dat we het hier over EasyToys gaan hebben.

We kunnen wel heel hard roepen dat we het meer over seks en seksspeeltjes moeten hebben, en daar het taboe af moeten halen, maar uiteindelijk moeten we het gewoon gaan doen. Het praten én het spelen. Nou, EasyToys doet dat. Ze zorgen voor opspraak en weerstand, maar hebben ook een ontwapenende likeability waardoor ze vriend blijven bij de grote massa.

Die ontwapenende likeability zit niet alleen in hun eigen brand, maar zeker ook in de samenwerkingen die zij aangaan. Ze treden de voetbalwereld binnen als sponsor van FC Emmen, vragen met een roze voetbaltenue aandacht voor teelbalkanker, lanceren een tompoucevibrator met Hema, maken een knalroze padelbaan in Sloterdijk, zetten 1-april-grappen om in werkelijkheid met de augurkenvibrator in samenwerking met Kesbeke, en zijn te vinden op de meest normale plek van Nederland: in de supermarkt.

Die succesfactor zit 'm in twee dingen: de typisch Hollandse, gewone partners. Én de continue stroom aan humor en sympathieke onderwerpen (aandacht vragen voor teelbalkanker: they really do want the best for us).

Zullen we weer even kijken naar de gedragsstrategie erachter? Elke keer dat een taboe-onderwerp naast iets vertrouwds als de Hema, de supermarkt of je lokale voetbalclub verschijnt, gaat er onbewust iets van die vertrouwdheid over op het onderwerp zelf. Dat is associatie: je brein koppelt het gevoel van het één aan het ander. Zo went seksualiteit een stukje meer aan de gewone dag, in plaats van dat het in een apart donker hoekje blijft, waar je eigenlijk niet mag komen.

En ze hebben humor. Doorbreek een taboe met een lach, in plaats van met een preek, en de weerstand zakt. Waar een serieuze boodschap over "we moeten opener zijn over seks" al snel voelt als een wijzend vingertje, en dus reactance oproept, verlaagt een grap die drempel juist. Je hoeft je niet aangevallen te voelen, maar mag ontspannen en lachen. Tussen die lach door glipt de boodschap naar binnen zonder dat het gevoelig aanvoelt. En laten we door samen te lachen nou net óók oxytocine aanmaken: je weet wel, het knuffelhormoon.

Long story short: Thanks for making it fun, EasyToys.'

3. 'Niemand loopt over het strand te denken aan plankton in de Grote Oceaan – een paar bevlogen mooie mensen daargelaten'

'Wie mij een beetje kent weet dat ik van het strand hou. Toen ik twaalf jaar geleden van de Brabantse polder verhuisde naar Den Haag werd ik omgedoopt tot ‘kustwijf’. Je kan maar ergens je persoonlijkheid van maken ;-). Maar, één ding zou de wereld van het strand echt verbeteren: minder afval. Tegelijkertijd geven daar bijzonder weinig mensen om. Blikjes, peuken, glas, plastic. Het wordt naast handdoeken begraven met een klein laagje zand, want je rotzooi opruimen is stom en te veel moeite. De rol van opvoeding in dit verhaal laten we even achterwege.

Dus hoe maken we het leuk? Hoe zorgen we ervoor dat je er zélf ook iets aan hebt als je afval weggooit? We zijn het stadium waarin we mensen moeten informeren dat plastic en ander afval in de zee niet goed is wel voorbij toch? Kennis is niet de motivator hier. En dat dacht TrashUre Hunt in Scheveningen ook. Voor het 11e jaar gaan zij de uitdaging aan om met zoveel mogelijk ‘helden’ drie maanden lang zoveel mogelijk schatten die niet in de natuur horen van ons mooie strand te halen. En dat in ruil voor workshops en kunst. Alright, I see some fun.

Die schatten - afval - kan je verzamelen en inleveren. Of je kan aansluiten bij een TrashUre wandeling. Voor iedere volle tas met afval die je inlevert krijg je een token, die je vervolgens kan inleveren om gratis deel te nemen aan de workshops Trash & Art en Trash & Skate. En je kan natuurlijk een bezoekje brengen aan het openluchtmuseum, waar het verzamelde afval is omgetoverd tot kunst: de schatten in het verhaal.

Kijk, de liefde voor creatie in mij vindt natuurlijk nog wel wat van dit ‘merk’, maar bovenal vind ik dit een uitstekend voorbeeld van hoe je lokaal iets kan doen om goed gedrag opvallend en leuk te maken. De gedragsstrategie hierachter is simpel: maak de beloning direct, tastbaar en leuk. Het probleem met "ruim je afval op" is namelijk dat het gevolg (een schonere zee) veel te ver weg en abstract is om als motivator te dienen. Niemand loopt over het strand te denken aan plankton in de Grote Oceaan - een paar bevlogen mooie mensen daargelaten. Door er een token, een workshop of een kunstwerk tegenover te zetten, verplaats je de beloning van 'ooit, ergens, misschien' naar 'nu, hier, voor mij'; en wordt het ineens leuk om je afval op te ruimen.

Rest mij jullie alleen nog te vragen om je afval op te ruimen, ook als er geen museum voor gevonden schatten op je route naar huis zit.'

4.  The Good Roll en verantwoord poepen – wanneer duurzaam kiezen een hedonische beloning wordt

'Ik vind het dus een beetje sneu dat zoveel ecologisch verantwoorde merken zo'n hoog grijze wollen sokken-gehalte hebben. Alsof het ontnemen van plezier voorwaarde is voor verantwoorde producten en diensten. Gelukkig laten steeds meer merken zien dat dit klinkklare onzin is. Maar - en ik snap het hele vraag en aanbod principe - focussen zij zich toch vaak nog op de randstedelijke bubbel. Terwijl ik denk: maak verantwoorde producten en diensten nou eens toegankelijk. Als je niet de goedkoopste bent, wees dan de leukste. En zorg dat je beschikbaar bent. Mensen willen er wel iets voor terugkrijgen als ze hun blije labrador pup inruilen. Zonder allerlei extra moeite. Dus licht ik in deze pic(k) The Good Roll uit, de ingewikkelde toiletrollen die niet alleen in mijn toilet op Scheveningen te vinden zijn, maar ook op het toilet van mijn ouders in de Brabantse polder.

Noemenswaardig: de associatie met de kleur van het papier is hier natuurlijk ook hardnekkig. Wit is schoon. Dat hebben we met ons vak goed erin gestampt in Nederland. Ja, dan helpt het niet als je verantwoorde papier beige of bruin is. Dan is je verpakking niet sexy én je product niet sexy. Nou, genoeg aanleiding. Let's talk The Good Roll. Want zij pakten het even anders aan.

The Good Roll heeft een missie: veilige en schone toiletten voor iedereen. 50% van hun winst gebruiken ze om toiletten te bouwen in Ghana. Dat is mooi. Maar wat krijg ik in m'n toilet? Boomvriendelijke toiletrollen: gemaakt van óf bamboe óf 100% gerecycled papier. Beide zonder chloor, plastic of poespas. Ingepakt op een sociale werkplaats. Bon, en hoe ziet dat eruit? Nou. Fantastisch. De wikkels zijn met bio-inkt bedrukt met speelse prints, zo voegen de rollen ook nog eens sfeer toe aan je toilet. En er worden twee tot vier keer per jaar limited editions gelanceerd met unieke wikkels. Two for the price of two, get it while it's hot!

Je hoort: ik ben enthousiast. Maar ik kan je ook vertellen waarom dat gedragstechnisch goed werkt. De kleurrijke, speelse prints verleggen de associatie van 'sober en dus minder' naar 'vrolijk en dus de moeite waard'. Daarnaast spelen de limited editions in op het schaarste-principe: iets dat tijdelijk verkrijgbaar is, voelt waardevoller en spoort sneller aan tot een aankoop, ook al is het gewoon een wc-rol. En misschien wel het belangrijkste: ze verkopen niet vanuit plichtsbesef, maar vanuit plezier. Zodra duurzaam kiezen een hedonische beloning wordt (iets leuks, iets moois) in plaats van een morele verplichting, hoeft niemand meer een offer te brengen om het goede te doen. En dat verkoopt nu eenmaal beter dan een preek.'

5. 'Ik las het boek in rap tempo uit, hardop lachend, met een brok in m'n keel en sporadisch een traan over m'n wang'

'Op een idyllisch strand in Menorca, omringd door rode klei en berggeitjes, las ik deze zomer het autobiografische Citroeninkt, geschreven door Maral Noshad Sharifi. Maral is geboren in Teheran en als kind met haar moeder gevlucht naar Nederland. Dit boek, verteld door de ogen van een jong meisje, tot aan zij een vrouw wordt, raakte me op meer manieren dan ik vooraf had gedacht. Kinderen kunnen vragen stellen die een complex onderwerp ontwapenen, simplificeren of absurdistisch maken. Ik las het boek in rap tempo uit, hardop lachend, met een brok in m'n keel en sporadisch een traan over m'n wang. En ik was goed aan het mijmeren: we zouden allemaal de wereld eens wat vaker door de ogen van een kind moeten bekijken.

En daar zit 'm het venijn. Diezelfde kinderogen die je aan het lachen maken, laten je ook keihard de hardheid van de wereld zien. Het trauma van haar ouders. De drang om aan haar moeder te bewijzen dat de vlucht niet voor niks is geweest, tegen haar eigen dromen in. De discriminatie omdat haar huid een andere kleur heeft. Probeer dat maar eens simpel uit te leggen aan een kind dat vraagt waarom andere kindjes en ouders zo gemeen tegen haar zijn.

Die kinderogen zijn een krachtig instrument, ook los van dit boek. Onderwerpen als vluchtelingenbeleid of discriminatie ontvangen we normaal met een schild omhoog: zodra we vermoeden dat iemand ons probeert te overtuigen, worden we kritischer en sceptischer, op zoek naar het addertje onder het gras. Bij een kind gaat dat schild niet omhoog. Een kind heeft geen agenda, geen framing, geen verborgen belang, dat is de universele onschuld die we aan kinderen toeschrijven. Daardoor hoeven we niets te filteren op verborgen bedoelingen, en laten we het verhaal binnenkomen zonder het eerst te wantrouwen. Die benadering zorgt ervoor dat we wat milder worden naar elkaar. Wat liever worden naar elkaar. En wat meer verbinden met elkaar.

Dus rest mij niks anders dan deze serie af te sluiten met de tip om Citroeninkt te lezen en wat vaker naar de wereld te kijken door nieuwsgierige kinderogen. Daar worden we allemaal beter van.'

Bron foto onder: https://www.ad.nl/gouda/moerkapelle-sluit-oud-dorpsgenote-maral-en-haar-boek-weer-in-de-armen-geweldig-ik-bewonder-haar~a28c61a1

In de week van 27 juli – Random Pic(k) Of The Day For A Week verschijnt tweewekelijks – is Eva Vermeulen, Manager Campagne Marketing bij Hema, curator van #RPOTDFAW.