Hoe kon een ervaren bestuurderspartij haar eigen reputatie zo onnodig schaden?
Want de VVD had met precies dezelfde politieke uitkomst ook victorie kunnen kraaien. Haar belastingplan bleef overeind. De prijs was laag. De hardwerkende Nederlander gaat erop vooruit. En zij had bestuurlijke grootsheid kunnen tonen.
Maar de VVD presenteerde zichzelf als slecht verliezer. Met boosheid en dreigementen maakte zij van een beheersbaar probleem een reputatiecrisis. Alle basisregels van crisiscommunicatie gingen overboord.
1. Voorkomen is beter dan genezen
Een minderheidskabinet zoekt wisselende meerderheden. Soms rechts, soms links. Dat is geen verraad, maar de essentie van zo'n kabinet. Iedereen zag het aankomen. Behalve de VVD. Die realiteitszin ontbrak.
2. Ken je hogere doel
De VVD was de partij van stabiliteit, degelijkheid en verantwoordelijkheid. Maar dat kompas verdween in de eigen echokamer. Boze WhatsApp-berichten en tweets van enkele ondernemers en radicale liberalen bepaalden de toon. En de hardste schreeuwers vormen niet de norm.
3. Erken de feiten, neem verantwoordelijkheid
Voor het eigen VVD-belastingplan waren concessies nodig. Toch reageerden Dilan Yeşilgöz en Ruben Brekelmans alsof de deal met links hoogverraad was. Terwijl VNO-NCW en MKB-Nederland juist opriepen tot stabiliteit en hoofdeconomen van onze banken de omstreden uitruil 'piepklein bier' noemden, koos de VVD niet voor de feiten, maar voor verongelijkt paniekvoetbal.
4. Wees consistent
Vroeger werd de vis van vandaag verpakt in de krant van gisteren. Nu wordt iedere uitspraak eindeloos herhaald. Wie vandaag iets 'ontluisterend' vindt of een 'mislukt experiment' en morgen gewoon verdergaat, sloopt zijn eigen geloofwaardigheid.
5. Maak het probleem beheersbaar
De VVD verhief een relatief beperkte belastingaanpassing tot een existentiële crisis. Zij had ook kunnen zeggen: wij zijn het oneens met deze maatregel, maar ons belastingplan biedt heel Nederland perspectief. Dat was geen zwakte geweest, maar leiderschap.
6. Wees oplossingsgericht
Burgers verwachten oplossingen, geen egoruzies. Rob Jetten koos voor verbinding, het CDA voor plichtsbesef. De VVD koos voor confrontatie. Dat contrast spreekt boekdelen.
7. Denk verder dan vandaag
Wie alleen de rabiate achterban wil behagen, verliest de veel grotere groep die betrouwbaarheid en rust verlangt. De peilingen tonen het reputatieslagveld. Volgens Ipsos I&O houdt 62 procent de VVD verantwoordelijk voor de crisis. Slechts 6 procent vindt haar constructief. De partij staat op nog maar dertien zetels. En heeft veel van haar betrouwbaarheid verloren.
8. Behoud de regie
Met dezelfde politieke uitkomst had de VVD haar liberale successen kunnen vieren. Zonder flipflopbeleid. Zonder zelfgecreëerde verliezersrol.
Deze VVD vergat de harde lessen van crisiscommunicatie: maak jezelf nooit groter dan de oplossing. En de crisis nooit groter dan het probleem.
Jan Driessen is oud-campagnestrateeg van de VVD en directeur en eigenaar van Q&A Communicatie.
Reacties:
Om een reactie achter te laten is een account vereist.
Inloggen Abonneer nu