Premium

Knaap (MediaMonks): 'De aanbestedingen van de overheid moeten op de schop'

Een Digitaal Deltaplan moet volgens Victor Knaap de basis vormen waarop app- en webbouwers kunnen bouwen. Hoe ziet hij dat voor zich?

Hoewel in verschillende landen de corona-app al lang en breed is ingevoerd, is het niet bepaald een doorslaand succes te noemen. De app wordt niet alleen te weinig gedownload, in veel landen is ook nog eens de privacy in het geding. MediaMonks-ceo Victor Knaap noemt dat exemplarisch voor hoe het eraan toe gaat bij digitale projecten van de overheid. Hij pleit voor een zogenaamd Digitaal Deltaplan, dat de basis vormt waarop app- en webbouwers nieuwe toepassingen kunnen bouwen.

'Dat plan moet zich niet alleen afspelen op papier, maar in design, code en applicaties die het leven van de Nederlanders makkelijker maken. En andere landen wijzen ons de weg', schreef Knaap in een blog dat hij zondagavond via LinkedIn de wereld in slingerde. De reacties zijn positief. Ook Philips-ceo Frans van Houten ziet het plan van Knaap wel zitten. 'Je oproep spreekt me zeer aan. Om tot het digitale deltaplan te komen, moeten we een publiek-private samenwerking initiëren. Philips (en ik) wil zich daar graag voor inzetten.'

Advertentie
advertisement
Vertel, een Digitaal Deltaplan.
Victor Knaap:

Er zijn twintig ICT-projecten in Nederland die miljoenen over budget gaan. Totaal is komt het neer op misschien wel een miljard dat verkwist wordt. De aanbestedingsprojecten moeten op de schop. Nu ook: er wordt 1 (corona, red.) app gelanceerd en daar worden Kamervragen over gesteld. Maar we hebben wel 1000 problemen in Nederland. Alles is stuk: de digitalisering van de Nederlandse rechtspraak is een zooitje, Werk.nl, de Belastingdienst, noem maar op. De aanbesteding varieert van consultancies naar een consortium van mensen die bij elkaar gevoegd zijn, zoals nu met de app. Maar als je als overheid een app wil maken, dan bel je toch gewoon appbouwers? Nederland heeft een van de sterkste digitale sectoren ter wereld. Vooralsnog werkt slechts een van de 140 bureaus die zijn aangesloten bij de DDA (Dutch Digital Agencies, red.) voor de overheid. Dat is bizar.

Hoe verbeter je de aanbesteding dan?
Victor Knaap:

Door de tenders in hapklare brokken te hakken, zoals dat in Australië gebeurt. Na bemiddeling door de Digital Transformation Agency, wordt inmiddels 60% van de overheids-tenders gewonnen door kleine en middelgrote bedrijven. En door de eigen digitale sector te stimuleren is Estland uitgegroeid tot een digitale wereldspelerWe kunnen niet over elk overheidsprobleem Kamervragen gaan stellen, dat proces moet veel simpeler en bovendien veel sneller. Er moet een groep mensen bij elkaar worden gevoegd die een heel nieuw aanbestedingsteam gaat vormen, over de departementen heen. Vervolgens moet er een technische infrastructuur komen waarop bedrijven kunnen bouwen. Daarna moet er een koppeling gemaakt worden tussen alle digitale bureaus en alle startups en scaleups in ons land. 

Je hebt het over een nieuw team. Ga jij daar dan deel van uitmaken?
Victor Knaap:

Ik wil absoluut een onderdeel zijn van de oplossing, maar ik heb er natuurlijk belang erbij dus dat is een beetje ingewikkeld. Er zou een adviesgroep moeten komen zoals Obama dat heeft gedaan voor  Obamacare. Laten we zeggen dat de corona-app voor de Nederlandse overheid net zo belangrijk is als Obamacare. Ook dat ging fout op IT. Obama zei destijds: enough is enough. En toen werd er een team opgetuigd dat bij alle digitale transformaties betrokken is.

Je bent vast niet de eerste die dit roept.
Victor Knaap:

Ik denk dat ik misschien wel de honderdste ben. Het probleem is dat het steeds niet wordt doorgezet. Het is al 20 jaar stuk, en ieder jaar kaart iemand anders het aan en dan verdwijnt er weer een rapport bij iemand onderin de la. Niemand zet het door, het verzandt in politiek en overleg. Ik ga nu net zo lang door totdat het echt veranderd is. 

Dapper.
Victor Knaap:

Er liggen gewoon veel te veel grote issues, zoals de digitalisering van de rechtspraak. Door ict-problemen kunnen departementen niet meer functioneren. Veel Nederlandse digitale bureaus doen het internationaal hartstikke goed, maar als al die kennis er is, hoe kan het dan dat je het als overheid niet voor elkaar krijgt? We hebben fantastisch digitaal talent. Dat wordt nu verkwist en dat moet anders. Dat zou ook nog eens heel erg goed zijn voor de Nederlandse economie omdat digitaal dan een exportproduct wordt.

Heb je na de bliksemtender van de overheid nog wel vertrouwen in de corona-app?

Het grootste probleem is dat mensen überhaupt geen vertrouwen meer hebben in de overheid omdat er zo vaak dingen fout gaan en niet werken. Hoe vaak komt dat wel niet in het nieuws? Ik denk dat mensen daardoor weinig interesse hebben om die app ook daadwerkelijk te gaan gebruiken. Ook al blijkt 'ie straks helemaal perfect. 

premium

Word lid voor € 1,-

Om dit artikel te kunnen lezen, moet je lid zijn van Adformatie. 15.000 vakgenoten gingen jou al voor! Meld je ook aan en betaal € 1,- voor de 1e maand.

Ja, ik wil lid worden

Reacties:

Marc Fahrner
Victor slaat de spijker op de kop.

Misschien dat het helpt als al die lobbyclubs eens buitenspel worden gezet. Dat ons-kent-ons-wereldje waarin zoveel eigenbelangen spelen dat er al jaren geen vooruitgang geboekt wordt, maar er wel miljarden over de balk gepleurd worden naar die stakeholders. Zonder gevolgen voor de verantwoordelijke politici. Het buitenland bewijst blijkbaar dat het kan.

Het is toch te gek voor woorden dat een land met zo'n krachtige tech-sector van app-ontwikkelaars, die bronnen niet goed aanwendt. De systemen die Victor noemt, zijn uit het jaar kruik. Slechter wordt het niet. Wat let de Overheid eens het digitale Deltaplan uit te proberen op de Belastingdienst?
Lees meer Lees minder
**Bold** _italic_
Uw emailadres wordt uitsluitend gebruikt om mogelijk contact met u op te nemen naar aanleiding van uw bericht en is alleen zichtbaar voor de redactie.
Gerben Busch
Die exorbitante budgetoverschrijdingen en het falikant mislukken van ICT-projecten (want zo wordt web- en app-ontwikkeling betiteld) zijn mij ook al jaren een doorn in het oog. Ik heb ooit in 2013 een voorstelaanpak gestuurd naar de toenmalige Rijks-CIO Maarten Hillenaar. Uitgenodigd door een aantal van zijn topambtenaren en m'n aanpak nog een keer toegelicht. Werd goed ontvangen maar ik kreeg tegelijkertijd te horen dat ze al stappen aan het zetten waren. We leven nu 7 jaar verder en er is niets veranderd.

In het Rijks-ICT Dashboard staan de stoplichten over de hele linie op groen. Wat niet verwonderlijk is, want bij een grote overschrijding van planning en budget wordt de scope bijgesteld en loopt het weer in de pas. Een ander probleem zijn de mantelcontracten met de grote system integrators. Die leveren vaak ICT-programmamanagers die vervolgens hun eigen club inhuren, m.a.w. de slager keurt zijn eigen vlees. Ook niet onbelangrijk: Digitale transformatie wordt aangepakt vanuit een technologie-insteek, niet vanuit de waarde voor de mensen die met die producten moeten werken. Ambtenaren en burgers. De (Rijks)overheid doet er ook goed aan een team samen te stellen met mensen die het klantdenken tot in hun tenen voelen. Mensen die de gebruikersproblematieke begrijpen, interaction designers. Die vervolgens het programma van eisen opstellen en een project van 200 miljoen opdelen in behapbare projecten. Het credo lijkt nog steeds Big Bang. Dat bewijst al decennia niet te werken, dus tijd voor een agile aanpak.
Lees meer Lees minder
**Bold** _italic_
Uw emailadres wordt uitsluitend gebruikt om mogelijk contact met u op te nemen naar aanleiding van uw bericht en is alleen zichtbaar voor de redactie.
Advertentie