‘Onze samenleving verliest haar greep op een waarheidsgetrouwe en pluriforme informatievoorziening door de dominante rol van mondiale techbedrijven. Dit vormt een ernstige bedreiging voor de democratische weerbaarheid, maar ook voor de strategische autonomie en daarmee de veiligheid van Nederland.’
Dit schrijven de directies van alle grote Nederlandse media – publiek en privaat – in een eensgezinde brief aan informateur Sybrand Buma en de onderhandelaars van D66 en CDA. Hun oproep luidt: maak, in het belang van de rechtsstaat, de veiligheid van informatievoorziening een urgent thema in de formatiebesprekingen, nu veiligheid een van de hoofdpunten is op de formatie-agenda.
De brief is ondertekend door onder anderen Sven Sauvé van RTL Nederland, Rien van Beemen van Mediahuis, Martha Riemsma van het ANP, Lucien Brouwer van de NPO, Eugenie van Wiechen van FD Mediagroep en Pieter Elshout van De Groene Amsterdammer. In totaal zetten 22 bestuurders uit de mediasector hun naam onder de brief.
Risico democratie
Volgens initiatiefnemer Nienke Venema van Stichting Democratie en Media is de urgentie
hoog en wordt die breed gedeeld: ‘Zoals we ook in de brief stellen: een volgende kabinetsperiode zal te laat zijn. Ons medialandschap komt steeds meer in handen van een paar machtige techgiganten. Niet Nederlandse redacties of journalisten bepalen straks welke informatie mensen bereiken, maar Amerikaanse en Chinese bedrijven die onze democratische waarden niet onderschrijven. Dat is een risico voor een betrouwbare informatievoorziening, en daarmee voor onze democratie en autonomie.’
AI in plaats van journalistieke bronnen
Volgens de briefschrijvers zetten generatieve AI-toepassingen een nog ingrijpendere transformatie van informatievoorziening in gang dan sociale media al deden. Burgers die online informatie zoeken, krijgen hun antwoorden steeds vaker van een op AI gebaseerde zoekmachine, chatbot of virtuele assistent, in plaats van journalistieke of andere redactioneel gecontroleerde bronnen.
Venema: ‘Het gaat nu om de vraag: wie of wat krijgt de overhand in onze digitale informatievoorziening? Laten we die over aan de algoritmes van buitenlandse techgiganten, of investeren we in een innovatief Nederlands digitaal ecosysteem, geworteld in democratische waarden?’
Minister voor media en technologie
De briefschrijvers pleiten ervoor dat het mediabeleid in Nederland wordt geïntegreerd met het techbeleid, aangezien mediaconsumptie wordt gedreven door technologie. Daarvoor zouden volgens de ondertekenaars beide beleidsterreinen onder één bewindspersoon moeten gaan vallen en onder geïntegreerd toezicht, gericht op het waarborgen van de pluriformiteit, onafhankelijkheid en aanspreekbaarheid van de informatievoorziening.
Daarnaast moet Europese digitale wetgeving zo snel en strikt mogelijk worden ingevoerd in
Nederland, waaronder de AI Act. Daarbij is vooral transparantie door techbedrijven en mogelijkheden om illegale scraping tegen te gaan van cruciaal belang. Zo wordt ‘Big Tech’ volgens de briefschrijvers gedwongen om binnen democratische en rechtsstatelijke kaders te opereren en behoudt de mediasector op haar beurt de waarborgen die nodig zijn om te innoveren.
Sybrand Buma
Informateur Sybrand Buma heeft de brief per post ontvangen. ‘We zien uit naar de reactie van hem en de leiders van D66 en CDA. Dit is een urgent thema dat geen uitstel duldt gezien de razendsnelle ontwikkelingen op techgebied. Wij hopen op een uitnodiging om mee te denken’, stelt Venema.
Reacties:
Om een reactie achter te laten is een account vereist.
Inloggen Abonneer nu