Logeren bij Trump beschadigt reputatie koningspaar

Koning Willem-Alexander en koningin Máxima brengen volgende week een bezoek aan Donald Trump in het Witte Huis. Dat is geen neutrale hoffelijkheidsvisite, maar een zichtbaar signaal. Juist de keuze voor een diner mét overnachting maakt het bezoek extra beladen. Een logeerpartij is immers meer dan gastvrijheid: ze wekt de indruk van instemming.

De monarchie ontleent haar waarde aan afstand, neutraliteit en moreel gezag. Wie zich als instituut zichtbaar verbindt aan een omstreden leider, loopt het risico dat die associatie afstraalt op het koningshuis zelf. Reputatie gaat niet alleen over wat je doet, maar ook over met wie je je laat zien en in welke context.

Daarmee raakt dit bezoek aan het klassieke Nederlandse spanningsveld tussen de koopman en de dominee. De koopman redeneert vanuit economisch en strategisch belang: de relatie met de Verenigde Staten warmhouden, toegang behouden, invloed uitoefenen. De dominee kijkt naar de morele kant. De kernvraag is dan ook: welk signaal geef je af door zo nadrukkelijk aanwezig te zijn?

Juist als internationale verhoudingen verschuiven, ligt de lat voor koninklijke symboliek hoog. Niet elk contact hoeft intiem te zijn om effectief te zijn. Soms is afstand niet koel, maar verstandig.

De geschiedenis laat zien hoe snel de betekenis van een gebaar kantelt. Het vriendschappelijke biertje met Poetin tijdens de Olympische Winterspelen in Sotsji leek in 2014 nog onschuldig, maar kreeg na MH17 een wrange lading.

Zo werkt reputatie: wat vandaag hoffelijkheid lijkt, kan morgen worden gelezen als misplaatste nabijheid. Wie zich te gemakkelijk verbindt aan de verkeerde mensen, betaalt daar later vaak de prijs voor.

Voor het koningshuis is dat extra riskant. Een diner kan diplomatie zijn; een overnachting wordt al snel een symbool. En juist een monarchie kan zich zulke symboliek nauwelijks permitteren. Soms vraagt diplomatie niet om nabijheid, maar om de moed om afstand te bewaren. Het zou daarom verstandig zijn als het koningspaar volgende week niet in het Witte Huis blijft slapen.

Paul Stamsnijder is founding partner van de Reputatiegroep en voorzitter van Logeion, de beroepsvereniging van communicatieprofessionals in Nederland.