Met een schaamteloos eerlijk verhaal had Nathalie van Berkel een voorbeeld kunnen zijn

De tot gisterochtend beoogde staatssecretaris van Financiën in het kabinet-Jetten had een voorbeeld kunnen zijn voor zovelen, omdat ze zonder diploma toch zo ver was gekomen.

Dan was haar verhaal mooi en schaamteloos eerlijk geweest. Een verhaal over plafonds doorbreken, veerkracht tonen en leren incasseren. Een verhaal over realisme. Iets over selfmade zijn. En ze was dan een rolmodel geweest in de diplomademocratie: laat het gaan om wie je bent en wat je kunt, niet om welk papiertje je hebt. Een bul is niet meer dan schijnzekerheid.

Als ze haar afslag niet had genomen, was ze het levende bewijs geweest dat je geen master Bestuurskunde aan de Universiteit Leiden (om maar een voorbeeld te noemen) nodig hebt om in Nederland staatssecretaris van Financiën te worden. Dat het ook kan met een hbo-propedeuse Bestuurskunde aan De Haagse Hogeschool.

Ze had het met de waarheid kunnen proberen.

Blijkbaar heeft ze ergens een andere aanpak gekozen, die noch door de Algemene Bestuursdienst, noch door het UWV, noch door D66 eerder is opgemerkt. Terwijl liegen over een diploma in Nederland een reden is voor ontslag op staande voet.

Toen de Volkskrant ging doorvragen, werd haar herinnering weer actief. Een beetje integer kan niet, moet ze gedacht hebben. Ze kwam met een statement waarin ze geen schuld bekende, maar spijt betuigde over het ontstane beeld. Dat het nooit haar intentie is geweest om ‘een onjuiste voorstelling van zaken over […] haar cv te geven.’

Met andere woorden: ze gaf de beeldvorming de schuld. Alsof het nepnieuws was.

Maar wat rest, is een persoonlijke tragedie. Het waait niet over. Je kunt niet overgaan tot de orde van de dag. Je loopbaan is geknakt vanwege je openbare cv op LinkedIn. Nu blijf je voor critici een voorbeeld van hoe je jezelf in de nesten kunt werken. Je hebt de schijn tegen. Je naam wordt steeds weer aangehaald als het gaat over gerommel met cv’s, de voorbeeldfunctie van bestuurders, de integriteit van volksvertegenwoordigers en de geloofwaardigheid van de politiek. Om het nog maar niet over een nieuwe bestuurscultuur of nieuw leiderschap te hebben.

Nu zijn er alleen maar verliezers. Bewindslieden moeten de Kamer volledig en naar waarheid informeren, stelt de Grondwet. Het kabinet-Jetten maakt daarmee geen al te ‘frisse start’. D66 krijgt de oppositiepartijen tegenover zich. En in politiek Den Haag gaat het gesprek weer over de geloofwaardigheid van de politiek. En je bent een nieuw voorbeeld van een bestuurder die zich niet legitimeert met voorbeeldgedrag en lerend vermogen, maar zich positioneert als slachtoffer van de beeldvorming. In de Tweede Kamer ga je het nog lastig krijgen.

Zelf blijft ze met tal van vragen achter. Hoor je nu in het rijtje van Charl Schwietert (1982, VVD) en Philomena Bijlhout (2002, LPF), die met hun cv hadden gerommeld? Was het je ijdelheid, je ego of je ambitie? Heb je het verkeerd gedaan, ben je verkeerd verstaan of is het gewoon verkeerd gegaan? Je kunt toch niet zo geslachtofferd worden enkel en alleen omdat je LinkedIn-profiel niet helemaal klopte? Heb je nog vrienden over of is iedereen tegen je? Wat heeft dit met je reputatie gedaan?

Eén ding staat vast. Je hebt tijd nodig en weet niet hoe en wanneer je je verhaal kunt doen. Moet je je fout bagatelliseren of gewoon vertellen welke les je hebt getrokken? En waar kun je nu nog aan de slag?

Spijt is verstand dat te laat komt.

Paul Stamsnijder is founding partner van de Reputatiegroep en voorzitter van Logeion, de beroepsvereniging voor communicatieprofessionals in Nederland.