'Ik sprint niet meer voor een trein,' zei een van de jongeren die we spraken voor ons journalistisch onderzoek onder jongeren. Ze doelde op NS.sprinters, het TikTok-account dat video’s publiceert van mensen die rennend hun trein proberen te halen. Iedereen die over een perron sprint, kan er zomaar tussen staan. Dus doet ze het niet meer, voor het geval iemand filmt. Ze wist zelf ook dat dat eigenlijk niet zo realistisch is. Maar toch.
Op het station zet ze soms bijna haar muziek uit, want straks staat er iemand met een camera die vraagt welk nummer ze luistert. En toen een collega vroeg of die haar mocht volgen op Goodreads: 'Nee, mag niet.' Want: 'Ik vind lezen iets heel puurs en heel persoonlijks. Dus ik wil niet dat dit performatief wordt. En alles wat je inmiddels doet, is performatief.'
Het zijn opmerkelijke voorbeelden van hoe jongeren bewust omgaan met hun zichtbaarheid, zowel online als offline. En het laat zien hoe weinig een trendrapport soms vertelt over wat er werkelijk in hun hoofd omgaat.
Bij Spilnews, het social-first nieuwsmerk dat we in juni 2025 lanceerden, maken we elke dag nieuws voor jongeren. Maar wie nieuws voor jongeren maakt, moet hun leefwereld echt begrijpen. Niet alleen wat ze kijken, maar ook waar ze bij horen, wat ze bezighoudt en hoe ze tegen reclame aankijken.
Met kwantitatief en kwalitatief onderzoek kwamen we niet tot een echt begrip. Hiervoor moet je ongefilterd en oprecht het gesprek aangaan.
Dus deden we wat logisch is voor een journalistiek merk: journalistiek onderzoek. Onderzoeksjournalist Rens van de Plas voerde veertien lange gesprekken met jongeren geboren tussen 2000 en 2008, bewust zo verschillend mogelijk in opleiding, achtergrond, gender, geaardheid en woonplaats, van Leeuwarden tot Hulst. Geen enquête, maar doorvragen. Het leverde veel rijke inzichten op en een paar dingen kwamen duidelijk terug in de gesprekken.
Jongeren beschermen zichzelf tegen de onlinewereld
We maken ons als samenleving zorgen om jongeren en hun telefoon, terecht ook. Maar bijna iedereen die we spraken is daar zelf ook heel erg mee bezig en probeert zich op zijn eigen manier te beschermen.
Een van hen moet eerst een code van 29 bolletjes intikken voordat Instagram opengaat. Een ander heeft een blokkade op Instagram Reels: 'Ik heb gewoon geen zin om in die loop te zitten.' Weer een ander heeft alle influencers ontvolgd: “Eigenlijk zat ik constant naar reclame te kijken.” En reageren doen ze steeds minder. 'Laat maar, het heeft geen nut,' zei er een, toen die zichzelf betrapte op een halve reply. 'Ik post eigenlijk vrijwel nooit,' zei een ander.
Het gesprek is verhuisd naar de privéchats. Ze zijn er dus wel en ze kijken. Ze zeggen alleen steeds minder in het openbaar.
Voor merken en marketeers is dit een interessante ontwikkeling. We meten bereik, views, likes en reacties om te begrijpen wat jongeren bezighoudt. Maar wat als een steeds groter deel van hun betrokkenheid zich juist buiten het zicht van die statistieken afspeelt? Dan vertellen de cijfers misschien minder dan we denken.
Reclame werkt niet. Totdat het ineens wel werkt.
Voor reclame geldt hetzelfde. Twaalf van de dertien jongeren die we ernaar vroegen, zeiden dat standaardreclame weinig doet. 'Oh, laat me met rust. Ik zit zo in mijn flow.' En toch kocht diezelfde jongere direct een broek die een creator in een video droeg.
Wat werkte zat niet zozeer in de vorm, maar in drie dingen: 1: Het kwam op het juiste moment: een motorrijder zag een advertentie voor een helm met intercom terwijl hij naar een motorroadtrip keek en kocht hem. 2: Het werd gebruikt, niet aangeprezen: een handigheidje van drie euro, gekocht omdat 'zo’n meid het laat zien'. 3: Het had iets te zeggen: een video van een gezondheidsmerk dat juist niet over afvallen ging, maar over goed voor jezelf zorgen. 'Dus dat vond ik wel zo’n powerful message.' Ze zijn kieskeurig. Maar als iets raakt, heb je de aandacht.
Het interessante is dat jongeren reclame niet per definitie afwijzen. Ze herkennen commerciële boodschappen vaak feilloos en hebben weinig geduld voor merken die hun aandacht opeisen zonder iets toe te voegen. Maar wanneer een product op een vanzelfsprekende manier onderdeel is van iets wat hen interesseert, kan diezelfde commerciële boodschap ineens wel werken.
Misschien moeten we ons dus minder afvragen hoe we jongeren kunnen bereiken en vaker waarom ze überhaupt aandacht aan ons zouden besteden.
Authentiek kun je maken, oprecht moet je menen
Wat betekent dit voor merken? Ik denk dat het trendrapport niet meer voldoende is. Daar staat ‘authenticiteit’ vaak als randvoorwaarde om jongeren te bereiken. Maar authentiek is nog niet oprecht of menselijk. Authentiek kun je maken, oprecht moet je menen. En een trendrapport stopt jongeren in groepen, terwijl ze zichzelf juist zien als uniek. 'Ik label dingen niet zoveel,' zei een van hen. Ze pakken van alles iets uit allerlei werelden. Wie ze in een hokje stopt, raakt eigenlijk niemand. Wie door de meute heen wil, moet dus verder graven dan wat iedereen al leest.
Dat vraagt iets anders van marketeers dan het volgen van de nieuwste socialmediatrends. Niet nóg een format bedenken dat aansluit bij wat jongeren op dit moment populair vinden, maar begrijpen waarom iets voor hen belangrijk is. Wat ze bezighoudt, waar ze bij willen horen en waar ze juist afstand van willen nemen.
Ons onderzoeksproject heette Belonging. Ik zocht grip. Die heb ik misschien niet helemaal gekregen, maar wel ongelooflijk veel nieuwe inzichten. En misschien is dat wel de belangrijkste les voor marketeers. We proberen jongeren voortdurend te begrijpen aan de hand van trends, doelgroepen en algoritmes. Terwijl zij zelf steeds bewuster bepalen wat ze wel en niet toelaten in hun leven.
Wie hun aandacht wil, moet niet alleen begrijpen wat ze kijken, maar vooral waarom iets voor hen de moeite waard is. Want misschien rennen jongeren niet meer voor de trein. Maar dat betekent niet dat ze nergens meer voor in beweging komen.
Birgit Coenen is Chief Growth bij Spilnews, een social-first nieuwsmerk voor jongeren. Dit opiniestuk is gebaseerd op het kwalitatieve onderzoeksproject Belonging, waarvoor veertien jongeren zijn geïnterviewd
Reacties:
Om een reactie achter te laten is een account vereist.
Inloggen Abonneer nu