Rob Jetten betrad vanochtend het bordes als premier van een minderheidskabinet. Daarmee begint niet alleen een nieuwe bestuursperiode, maar vooral zijn zoektocht naar gezag in een land dat de politiek diep wantrouwt.
De uitgangspositie is kwetsbaar. Uit recente peilingen blijkt dat het vertrouwen in landelijke leiders historisch laag is. Jetten start bovendien met minder krediet dan zijn directe voorgangers. In zo’n context is één ding duidelijk: campagne-retoriek werkt niet meer. Wie gezag wil opbouwen, moet anders communiceren dan tijdens de verkiezingen.
Nodig is een communicatiestrategie die niet primair is gericht op het winnen van steun in de Kamer, maar op het dienen van 18 miljoen Nederlanders. De spanningen rond het regeerakkoord – van begrotingstekorten tot stikstof en migratie – laten zien hoezeer de samenleving snakt naar een premier die vertrouwen herstelt door nuchter te besturen in plaats van te beloven.
Dat vraagt om een andere stijl dan die van de campagne. Tijdens de verkiezingen profileerde Jetten zich als optimist in onzekere tijden. In een tijd van polarisatie en uitvoeringsproblemen kan optimisme averechts werken. Grote beloften – zoals het bouwen van tien nieuwe steden – roepen al snel de vraag op of ze waar te maken zijn. Het risico van overpromise en underdeliver ligt op de loer.
Deze tijd vraagt om verantwoordelijk realisme. Als leider van een minderheidskabinet ben je permanent crisismanager. Zonder vaste meerderheid moet je voortdurend onderhandelen en brandjes blussen om het kabinet overeind te houden. Dat vraagt om gematigdheid en precisie, niet om ideologische D66-profilering.
Zijn kans ligt juist in het omgekeerde: optreden als premier van alle Nederlanders. Minder normerend, meer verbindend. Relationele verbinding boven transactionele ruil.
Een staatsman word je niet door macht te bezitten, maar door realisme te belichamen. Woorden en daden moeten in balans zijn. Dat betekent ook dat Jetten terughoudend moet omgaan met symboliek rond zijn persoonlijke achtergrond. De media fixeren zich daar al op; daarin meegaan vergroot het risico dat de aandacht verschuift van inhoud naar identiteit. In een kwetsbare politieke constellatie is dat een extra risico.
Bouw aan vertrouwen zonder de onvrede te negeren. Benoem trage vragen zonder snelle antwoorden te forceren. Doorbreek zwart-witdenken door ruimte te bieden aan nuance. Tussen de mensen, boven de partijen en buiten de waan van de dag.
Als Jetten vasthoudt aan campagnematig optimisme, organiseert hij reputatieschade. Kiest hij voor nuchter realisme, dan kan hij uitgroeien tot staatsman in de dop. Geen robot of pseudo-Rutte, maar een premier die laat zien dat besturen iets anders is dan beloven.
In deze tijd wordt gezag niet opgebouwd met grote woorden, maar met geloofwaardige keuzes.
Paul Stamsnijder is medeoprichter van De Reputatiegroep en voorzitter van Logeion, beroepsvereniging voor communicatie.
Reacties:
Om een reactie achter te laten is een account vereist.
Inloggen Abonneer nu