De recente onthulling dat één op de vijf opiniestukken in Nederlandse dagbladen volledig door kunstmatige intelligentie is geschreven, raakt een gevoelige snaar bij het publiek. Nieuw onderzoek (N=500) van Adformatie en marktonderzoekbureau MSI-ACI toont aan dat consumenten zich massaal keren tegen media en merken die AI-artikelen publiceren zonder dat transparant te vermelden. Maar liefst 60 procent van de lezers weigert te betalen voor een abonnement als content grotendeels door AI wordt gemaakt. Bij 73 procent neemt het vertrouwen in een nieuwsmedium direct af wanneer de inzet van AI wordt verzwegen.
Klöpping
De resultaten sluiten naadloos aan op de discussie die ontstond nadat Alexander Klöpping (AI Report) onthulde dat 49 van de 252 geanalyseerde opiniebijdragen in kranten als de Volkskrant, deels of volledig door software als ChatGPT waren gegenereerd. Waar hoofdredacties verrast reageerden en zich beraden op maatregelen, laat de reactie van de lezer weinig te wensen over: verzwegen AI-content beschadigt de merkwaarde ernstig.
Onzichtbaar maar schadelijk
Dat krantenredacties de door AI geschreven opiniestukken over het hoofd zagen, is niet opmerkelijk. Ook het grote publiek beseft dat het onderscheid tussen mens en machine vervaagt. Op de vraag of lezers in een krant of op een nieuwssite het verschil kunnen herkennen tussen een menselijke auteur en AI, antwoordt 49 procent: ‘Nee, dat verschil is niet meer te zien.’ Slechts 6 procent claimt het onderscheid vrijwel altijd te herkennen.
Toch betekent die onzichtbaarheid geen vrijbrief voor uitgevers. Zodra lezers achteraf ontdekken dat een artikel door AI is gegeneerd, vindt 51 procent de tekst direct minder waardevol en minder geloofwaardig. Een groep van 43 procent beoordeelt een tekst puur op de inhoud, ongeacht de maker. Slechts 6 procent ziet het gebruik van AI als een slimme en moderne stap van een redactie. ‘Maar liefst 60 procent van de lezers weigert te betalen voor een abonnement als content grotendeels door AI wordt gemaakt.’
Duidelijke grens tussen correctie en creatie
De uitkomsten van het onderzoek bieden een helder kader voor hoofdredacteuren die hun redactionele richtlijnen willen aanscherpen. Consumenten trekken namelijk een hele duidelijke grens bij wát AI precies doet.
Het gebruik van AI als spellingchecker — een toepassing die kranten als Trouw en de Volkskrant wel toestaan — wordt door 57 procent van het publiek als (volledig) acceptabel gezien. Ook het inzetten van AI om eigen ideeën of argumenten helder te structureren (de voornaamste reden waarom gastschrijvers de technologie gebruikten) vindt 43 procent acceptabel.
Het accent verschuift echter dramatisch zodra de AI zelf de pen overneemt: slechts 25 procent vindt het acceptabel als AI een volledige tekst genereert op basis van een korte opdracht. Een ruime groep van 38 procent noemt deze werkwijze expliciet onacceptabel.
Massale roep om labeling
In lijn met de reacties van verontruste lezers eist het publiek harde garanties van uitgevers en merken. Op de vraag of nieuwsmedia en merken verplicht moeten vermelden wanneer content via AI tot stand is gekomen, antwoordt 52 procent: ‘Ja, altijd (ook bij kleine aanpassingen).’ Nog eens 31 procent vindt een label noodzakelijk wanneer een tekst grotendeels of volledig door AI is gemaakt. Slechts 16 procent ziet zo'n verplichting niet zitten.
De les uit het onderzoek is klip-en-klaar: media en merken die AI inzetten om sneller of goedkoper content te produceren, spelen met vuur. Wie het vertrouwen en de betalingsbereidheid van de lezer wil behouden, zal volledige openheid van zaken moeten geven over het gebruik van algoritmes op de redactie.
In samenwerking met MSI-ACI voert Adformatie regelmatig consumentenonderzoek uit naar aanleiding van de marketing- en media-actualiteit.
Reacties:
Om een reactie achter te laten is een account vereist.
Inloggen Abonneer nu