Goedemiddag allemaal, mijn taak is het om deze bijeenkomst in een klein kwartiertje samen te vatten. Dat is interessant, want daarmee doe ik precies wat ons vak voortdurend doet met wetenschap: jaren onderzoek terugbrengen tot drie bullets en een leuke visual. En naar het voorbeeld van Mark Ritson zou ik er ook nog een paar keer ‘godverdomme’ bij moeten roepen.
Maar we gaan het toch proberen. We hadden het vanmiddag onder meer over ouderen. Een doelgroep die door marketing mensen jarenlang zorgvuldig is genegeerd. Ondanks het hinderlijke feit dat ze met steeds méér zijn, tijd hebben én geld. In marketing richten we ons toch liever op GenZ. Die hebben misschien geen geld, maar gelukkig wel een mening over merken.
Het is om te gieren
Van Edgar (Keehan) en Joost (Verhoeven) leerden we dat ouderen niet zozeer van merken houden, maar vooral van wat merken voor ze doen. Liefde, passie en intimiteit spelen opvallend weinig een rol. Het gaat eerder om: “het werkt, ik weet wat ik eraan heb, dus waarom zou ik veranderen?” Functionele zekerheid en betrouwbaarheid zijn de basis. Loyaliteit is daardoor behoorlijk pragmatisch. Ouderen kunnen jarenlang hetzelfde merk gebruiken, maar dat betekent nog niet dat het onvervangbaar is. In het onderzoek zegt iemand over Albert Heijn letterlijk: “Als Albert Heijn zou opdoeken, dan ga ik naar een ander”. Dat klinkt een beetje zoals de 66-jarige Gerard Joling over de Toppers; Jarenlang roepen dat je familie bent, totdat ergens anders de gage hoger is. Ja, het is om te gieren mensen.
Dé oudere consument bestaat niet. Chronologische leeftijd zegt relatief weinig. Gezondheid levensfase, cognitieve leeftijd, financiële situatie en persoonlijke ervaringen verschillen sterk. Segmenteren op bijvoorbeeld “60+” is te simpel. Communiceer niet stereotiep over ouderen. Niet de hulpbehoevende bejaarde en niet de eeuwig fitte Zwitserleven senior doet recht aan de werkelijkheid.
En dan komen we uit bij Marc (Oosterhout), die zich ruim een jaar geleden met de SIRE campagne “Je bent nooit te oud om te leven” volgens velen verslikte door enerzijds het woord “50-plusser” te gebruiken in een persbericht. En anderzijds iemand in een commercial te laten zien die er minstens twee keer zo oud uit zag als Gerard Joling.
De oudere vakgenoten stonden in de rij bij Adformatie om Marc even “vol op zijn bek te slaan” zoals Rob Jetten dat ook graag zo uitdrukt. Maar Marc revancheerde zich vanmiddag met harde data en door te roepen dat “dé oudere” niet bestaat.
Twaalf 70-plussers
Bij Tosti Creative besloten ze de ouderen niet langer als doelgroep te bestuderen, maar ze gewoon aan het werk te zetten. Creatief directeur Lennart (de Jong) en zijn collega’s nodigden twaalf 70-plussers uit als Senior Creatives, vanuit de simpele gedachte dat creativiteit voortkomt uit het verbinden van ervaringen. En als dat waar is, heeft iemand van 75 jaar oud natuurlijk een tamelijk irritante voorsprong op een creatief van 26 jaar oud met drie jaar ervaring, waarvan anderhalf jaar op Bali.
Ze werken aan echte briefings van onder meer Funda en Vodafone, brainstormen, promptten en presenteerden hun ideeën. Het leuke is, de ouderen bleken niet alleen uitstekend te kunnen meedenken, ze konden ook gewoon met AI omgaan. Dat moet voor de reclamewereld wel even slikken zijn geweest. Straks blijken ze óók nog een TikTok account te hebben en moeten we het hele senioren mediaplan opnieuw maken. Peter Nijens, er is nog hoop voor jou!
En dan het begin van deze middag. Dat ging over diversiteit en inclusiviteit. Want zodra je hebt onderzocht dat ouderen gewoon mensen zijn, ligt de volgende wetenschappelijke doorbraak natuurlijk ook voor de hand: andere mensen zijn dat ook! Het onderzoek van Aylin (Aydlinli), Matilde (Rapezzi) en Peeter (Verlegh), laat zien hoe consumenten reageren op DEI in merkcommunicatie, goede bedoelingen zijn niet genoeg!
Michelle Kames maakte dat vervolgens lekker concreet vanuit de NS. Inclusiviteit gaat niet alleen over wie je in de reclame laat zien, maar vooral wie je als organisatie bént en hoe je je gedraagt. En dat is vervelend. Want een diverse casting regelen is aanzienlijk eenvoudiger dan je organisatie veranderen.
Purpose gap
We hebben in ons vak nogal eens de neiging maatschappelijke vooruitgang op te lossen met een nieuwe beeldbank. Maar consumenten zijn niet gek. Uiteindelijk leggen ze wat je zégt gewoon naast wat je dóet. En als daar te veel ruimte tussen zit, noemen wij dat graag een purpose gap. Vroeger heette dat volgens mij gewoon hypocrisie.
Atva van Zanten hield ons ook nog even de spiegel voor. Want merken kunnen natuurlijk uitstekend uitleggen hoe belangrijk diversiteit en inclusiviteit zijn. We zijn tenslotte de reclame-industrie, wij kunnen werkelijk iedereen vertellen hoe het moet. Behalve misschien onszelf.
We praten inmiddels jaren over representatie inclusiviteit en veiligheid. Er is veel veranderd. Maar de ongemakkelijke vraag blijft: zijn we echt vooruitgegaan of vooral beter in praten over vooruitgang? Want uiteindelijk gaat inclusiviteit niet over een werkgroep, een jaarlijks panel of een foto op de website waar iedereen er heel zorgvuldig verschillend uitziet. Het gaat over wie er binnenkomt in je bedrijf. Wie er blijft. Wie er doorgroeit. En wie uiteindelijk beslist. Want waar representatie in een commercial relatief eenvoudig is, is dat in je eigen directieteam toch wat lastiger te photoshoppen.
Nogmaals de belangrijkste les lijkt te zijn om ook te doen wat je zegt. Dat klinkt buitengewoon logisch. En juist daarom hebben we blijkbaar wetenschappelijk onderzoek nodig.
Wat nog meer vanmiddag? Effectiviteit! Altijd fijn om aan het einde van een marketingmiddag nog even te bespreken of het allemaal ergens toe leidt.
400 varianten
Edith Smit liet zien hoe SWOCC inmiddels 439 Effie cases systematisch heeft uitgeplozen om patronen achter effectiviteit te ontdekken. Doelstellingen, strategie, creativiteit, budgetten, alles zit erin. Eigenlijk een opmerkelijke methode voor ons vak; eerst onderzoek doen en dan een conclusie trekken. Voor Victor Knaap waarschijnlijk een ongemakkelijk concept. Het duurt lang en je kunt er niet eens 400 varianten van maken.
Tim (Claassen) reflecteerde op tien jaar campagnes om te kijken wat er bijdraagt aan effectiviteit. En Tim kwam vervolgens met een behoorlijk ontwrichtend idee. Misschien moeten we vóór een campagne bedenken wat hij op moet leveren. Ik geef het even tijd om te laten landen mensen.
Want wij meten graag en veel. Bereik, clicks, impressies, engagement. Heerlijk. Zolang er maar een getal staat. Maar bereik is geen effectiviteit. En een dashboard vol groene pijltjes betekent nog niet dat er iemand iets heeft gekocht.
Weten in plaats van vinden
Misschien moeten we dus minder vaak vragen: “wat vinden wij hiervan?”. En iets vaker “wat weten wij hiervan. En dat is eigenlijk waar SWOCC voor staat; ruim 30 jaar (en counting) wetenschappelijke kennis over merken en communicatie. Er is alleen één klein probleem. Niemand heeft de tijd om dat allemaal te lezen. Daarom is er vanaf vandaag de SWOCC agent. Stel hem een vraag en hij zoekt in de database die in 30 jaar is opgebouwd naar het antwoord. En is dat antwoord er nog niet? Nog beter. Dan hebben we nog wat te onderzoeken. Over creators of over merken in LLM’s.
Of over iets waarvan we vandaag nog niet weten dat het volgend jaar ineens de De Toekomst Van Marketing heet.
Dus gebruik hem, test hem, daag hem uit! En komt zelfs de agent er écht niet meer uit? Dan vragen we het gewoon aan Gerard Joling. Geen onderzoek, wel bereik. En met een sterke mening kom je in merkenland soms ook een heel eind, godverdomme!
Ruud de Langen - bestuurslid SWOCC / chief growth officer Dentsu
Reacties:
Om een reactie achter te laten is een account vereist.
Inloggen Abonneer nu