AI-slop is geen AI-probleem, het probleem is hoe wij AI inzetten

Door: Hendrik van Zwol

De laatste tijd valt het me op hoeveel mensen blindelings vertrouwen op AI. Kijk maar naar de blunders die de afgelopen tijd zijn gemaakt, vaak met te weinig menselijke controle.

Neem Peter Vandermeersch, voormalig hoofdredacteur van NRC. Hij werd door uitgeverij Mediahuis geschorst omdat hij nieuwsbrieven had geschreven waarin AI verschillende citaten had verzonnen.

Of de rector van de Universiteit Gent, die in haar openingstoespraak het citaat 'Dogma is the enemy of progress' toeschreef aan Albert Einstein. Een AI-hallucinatie, want Einstein heeft dat nooit gezegd. Ze had daarnaast ook nep-citaten gebruikt uit een toespraak van filosoof Hans Jonas en uit een essay van Paul Verhaeghe. Het meest opvallende, deze rector had zelf eerder gewaarschuwd voor hallucinerende AI.

En ook bedrijven gaan soms slordig met AI om. Zara liet bij een spiegel het sterrenbeeld 'Cancer' veel te letterlijk vertalen tot 'kleine kankerspiegel'. En Omoda, dat veel experimenteert met AI-beeld, plaatste een AI-gegenereerd model met een voet die achterstevoren stond. CEO Jan Baan was daar overigens vrij open over op LinkedIn. Het bedrijf experimenteert veel met AI en dan kunnen er wel eens foutjes doorglippen.

In deze voorbeelden gaat het steeds om hetzelfde, namelijk AI-output die zonder controle de wereld in gaat. Maar dat probleem speelt niet alleen bij grote merken en bekende namen. 

Het gebeurt ook bij gewone gebruikers, alleen iets minder zichtbaar. Denk aan alle berichten op LinkedIn, Insta, Facebook en mailtjes die volledig met AI worden geschreven. Soms is het niet meer dan 'schrijf een artikel over de toekomst van werk' intikken bij ChatGPT. Binnen een minuut staat er een artikel. Niemand controleert het, stuurt het bij en plaatst het gewoon online.

Of neem die typische AI-advertenties die ChatGPT zo makkelijk produceert. Voor een kinderfeestje is dat prima, maar bij een professioneel bedrijf moet je toch afvragen of je dit soort tools op deze manier wilt gebruiken.

Ik noem dit ook wel AI-slop. De smaak, het vakmanschap en de creativiteit zijn volledig verdwenen. Het maakt ons in zekere zin zelfs een beetje dommer.

Toch is AI zelf niet het probleem. Het probleem is hoe we het inzetten. AI biedt namelijk ook gelijke kansen. Een timmerman of schilder kan nu ook advertenties en teksten maken, zelfs als je hiervoor geen aanleg hebt. Ik profiteer er zelf ook van. Ik ben goed in spreken voor een groot publiek, maar matig in schrijven. Voor mij is het een uitkomst dat ik (een deel van) deze tekst gewoon kan inspreken met Wispr Flow. Daarna heb ik een ruwe schets. Die herschrijf en ordenen ik, en gebruik een taalmodel om fouten eruit te halen, de opbouw te checken en er één stijl van te maken. Dit noem ik mijn mens-machine-mens methode. De smaak en het vakmanschap blijven aanwezig, alleen in een andere vorm.

Mijn visie achter de mens-machine-mens methode is eigenlijk vrij eenvoudig. 

• Als mens heb je een idee, richting of doelstelling. Je denkt na over wat je wilt en wie of wat je wilt bereiken. 
• Vervolgens bepaal je welke tool je inzet en stop je die informatie in de machine, in dit geval een AI-model. Die helpt je om bijvoorbeeld een tekst, beeld, visie of strategie aan te scherpen en komt met nieuwe inzichten. 
• Daarna neem jij als mens de taak weer over. Je beoordeelt de informatie, stuurt bij, haalt zaken weg en gaat waar nodig terug naar de machine voor een correctie.
• Vervolgens toets je het in de praktijk. Je bekijkt of het werkt, wat het oplevert en stuurt opnieuw bij. 
• Tot slot kom je weer terug bij de mens en is de cirkel rond. 

Hoe vaker je dit doet, hoe beter AI en jij worden. Er ontstaat een soort vliegwiel waarin alles steeds beter wordt.Ik ben ervan overtuigd dat juist deze aanpak ervoor zorgt dat smaak, creativiteit en vakmanschap behouden blijven.

En misschien is het ook wel een extra stimulans dat de EU vanaf 2 augustus 2026 met een stevige regeling komt rondom AI-transparantie. Niet om AI te verbieden, maar om zichtbaar te maken wat door AI is gemaakt of aangepast en wat niet. De softwareleverancier zorgt technisch voor een watermerk in de content, zodat duidelijk is dat het door AI is gemaakt. Als gebruiker ben je verplicht dat zichtbaar te maken met een label. Er komen drie iconen:

Gebruik je de mens-machine-mens methode voor een tekst, dan haal je het beste van twee werelden. Heb je die tekst zelf gecontroleerd en sta je er achter, dan hoef je 'm meestal niet eens te labelen. En dat is precies mijn punt. Je smaak, creativiteit en vakmanschap blijven behouden.

Hendrik van Zwol is AI-spreker, trainer en auteur. Met zijn mens-machine-mens methode helpt hij organisaties AI praktisch inzetten en hun creativiteit, smaak en vakmanschap behouden.