Sinds 2 augustus is artikel 50 van de AI Act van kracht. Elk realistisch AI-beeld van een bestaand of aannemelijk mens, object of gebeurtenis moet een label krijgen. Intentie doet er niet toe. Of het publiek zich echt laat misleiden ook niet, want de toets is objectief. Boetes tot 15 miljoen euro of 3 procent van de wereldwijde omzet.
Laat ik vooropstellen dat ik vóór die wet ben. Bescherming tegen misleiding hoort immers in wetgeving thuis. Alleen pakt deze wet naar mijn mening het verkeerde probleem aan. Film, kunst en satire komen er bij de Europese Commissie lichter vanaf: die hoeven minder te melden. Maar zodra content commercieel én creatief is, wint volgens haar eigen richtlijnen het commerciële. Een reclamespot met een verzonnen verhaal telt dus nooit als fictie, hoe fictief hij ook is.
Wat een onzin. Reclame is al honderd jaar fictie. Acteurs spelen een rol die ze niet hebben. Voetbalcommercials met een heel elftal aan sterren zijn gemonteerd uit losse opnames van spelers die elkaar op de set nooit gelijktijdig hebben gezien. Daar kwam nooit een label bij kijken, omdat het publiek het verschil tussen 'dit gebeurde echt' en 'dit is reclame' allang zelf maakt. Photoshop kreeg dat label ook nooit. Foodstylisten stoppen sponsjes in hamburgers. Ze vervangen smeltend ijs door aardappelpuree en stroop door motorolie. Decennialang gewoon de normaalste zaak van de wereld, zonder ooit een transparantieverplichting.
Het systeem dat we al hadden werkt gewoon prima. Burger King staat in de VS terecht omdat de Whopper op de foto zo'n 35 procent groter oogt dan in werkelijkheid. Een rechter wees het verweer 'dit is styling, geen weergave van de werkelijkheid' in mei 2025 af. De zaak loopt nog. Onze eigen Reclame Code Commissie beoordeelt AI-claims met hetzelfde begrip als altijd: toelaatbare overdrijving. Niet hoe je het maakt, maar wat het met de consument doet. Precies daar slaat de AI Act de plank mis. Een ontwerper vervangt een achtergrond met Photoshop en hoeft niets te melden. Een AI-model levert exact dezelfde achtergrond en moet ineens een label plakken. Zelfde pixel, zelfde afwezigheid van misleiding, andere regels. De wet let op de productiemethode en het effect op de kijker is kennelijk niet belangrijk.
Ik pleit niet voor minder bescherming. Ik pleit voor één technologieneutraal criterium: misleidt dit de consument, ja of nee. Hoe het gemaakt is, met Photoshop, een spons of een AI-model, doet er niet toe.
Reacties:
Om een reactie achter te laten is een account vereist.
Inloggen Abonneer nu