Sire roept in campagne op tot spontane praatjes met onbekenden

Aanleiding voor de campagne is onderzoek van DVJ Insights in opdracht van Sire. Daaruit blijkt dat ongeveer 1,4 miljoen Nederlanders nooit spontaan een gesprek beginnen met iemand die ze niet kennen, terwijl daar wel behoefte aan is. Onzekerheid en de aanname dat een ander niet op een praatje zit te wachten, blijken belangrijke redenen om het initiatief achterwege te laten.

Behoefte aan contact is groter dan gedacht

Volgens het onderzoek vindt 56 procent van de Nederlanders dat er te weinig spontane gesprekken worden gevoerd. Een even grote groep zou zelf graag minstens één of twee keer per week een praatje maken met een onbekende, bijvoorbeeld op straat, in de winkel of onderweg.

Die behoefte beperkt zich niet tot oudere generaties. Ook jongeren geven aan meer behoefte te hebben aan spontaan persoonlijk contact. Bijna de helft van de 16- tot 24-jarigen vindt dat er te weinig praatjes worden gemaakt, terwijl twee derde een onverwacht gesprek met een onbekende juist prettig vindt.

Toch blijft het vaak stil. Bijna een derde van de Nederlanders voelt zich geremd om een gesprek te beginnen. Daarnaast laat 62 procent zich afschrikken door mensen die met hun telefoon bezig zijn en wacht 38 procent liever totdat iemand anders het initiatief neemt.

Opvallend is dat Nederlanders de behoefte aan contact bij anderen structureel onderschatten. Waar 62 procent denkt dat anderen geen behoefte hebben aan een praatje, staat in werkelijkheid 64 procent daar juist positief tegenover.

Kleine ontmoetingen, grote betekenis

Volgens Sire zijn juist de korte ontmoetingen in het dagelijks leven van waarde, zeker nu steeds meer contact digitaal verloopt. De stichting wijst erop dat Nederlanders bovendien steeds minder met elkaar praten. Sinds 2005 is sprake van een jaarlijkse daling van ongeveer 300 gesproken woorden per persoon per dag.

Paul van Lange, hoogleraar sociale psychologie aan de Vrije Universiteit Amsterdam, ziet vooral sociale angst en verkeerde aannames als verklaring voor het uitblijven van contact. 'Voor velen is de drempel om contact te maken erg hoog. Angst voor afwijzing speelt een rol en we denken vaak ten onrechte dat een ander niet op een praatje zit te wachten, terwijl kleine interacties veel kunnen opleveren.'

'Naast dat sociaal contact ons welbevinden kan versterken, zorgt het vaak voor meer onderling vertrouwen en het besef dat we deel zijn van dezelfde maatschappij.'

Campagne met lied en videoclip

Met Een praatje maakt je dag probeert Sire die kloof tussen verwachting en werkelijkheid te verkleinen. De campagne laat zien dat een kort gesprek niet alleen prettig kan zijn voor degene die het initiatief neemt, maar ook voor de ontvanger en uiteindelijk voor de samenleving als geheel. 

Lucy van der Helm, directeur van Sire: 'Veel Nederlanders maken zich zorgen over de verharding in de samenleving. Tegelijkertijd verwachten we vaak dat oplossingen van buitenaf komen.'

Maar de kwaliteit van onze samenleving wordt ook bepaald door hoe we dagelijks met elkaar omgaan, stelt Van der Helm. 'Met deze campagne willen we laten zien dat iedereen daar invloed op heeft. Soms begint dat met iets heel kleins: een simpel praatje met een onbekende. Je maakt een ander blij en jezelf ook.'

Voor het eerst ondersteunt Sire een landelijke campagne met een eigen lied en videoclip. Het nummer is geschreven en gezongen door Tim Koehoorn. De campagne is te zien op televisie, radio, in bioscopen, buitenreclame, online, op sociale media, via Sire.nl en in dagbladen en tijdschriften.

Van bewustwording naar gedrag

Naast de campagne introduceert Sire het onafhankelijke initiatief Praatje. Dat moet mensen helpen de stap naar meer spontane gesprekken daadwerkelijk te zetten. Via een gratis app krijgen gebruikers onder meer gespreksstarters en kleine uitdagingen aangereikt, gebaseerd op wetenschappelijk onderzoek en technologie die sociale moed moet vergroten.