Wat ga je doen in 2026?

Het begin van een nieuw jaar nodigt uit tot vooruitkijken. Doelen stellen, plannen maken, tempo bepalen. Maar er is een vraag die we opvallend vaak overslaan: doe ik eigenlijk het werk dat ik écht wil doen?

Voor veel professionals voelt werk lang niet altijd volledig juist. Het is prima, het loopt, en het betaalt de rekeningen. En toch knaagt er iets. Niet omdat het slecht is, maar omdat het beter zou kunnen. Onderzoek bevestigt wat velen al voelen: een groot deel van de werkenden staat open voor iets anders, en opvallend veel mensen zijn zelfs bereid daar salaris voor in te leveren. Dat zijn geen vrijblijvende gedachten meer.
Misschien is het nieuwe jaar een goed moment om deze gedachten serieus te nemen.

Geen grootse belofte, maar richting

In veel gesprekken die ik voer over werk en zingeving duikt het woord passie op. Passie is niet wat je af en toe graag doet, maar wat je structureel energie, richting en betekenis geeft. Het laat zich herkennen in datgene waar je verantwoordelijkheid voor neemt, ook als het schuurt. Werk dat klopt met wie je bent, waar je energie van krijgt en waarin je je kwaliteiten op een natuurlijke manier kunt inzetten. Het lastige is dat passie zich zelden helder en eenduidig aandient. Het is geen concreet (carrière-) pad dat zich vanzelf aandient. Vaker laat het zich herkennen in gedrag, voorkeuren en patronen die al lange tijd aanwezig zijn.

De Amerikaanse auteur Daniel Pink formuleerde een aantal vragen die helpen om jouw passie te identificeren. Een aantal daarvan nam ik over, ik liet er ook een paar weg en voegde er andere aan toe. Een beetje van Daniel, een beetje van mij.

Vragen die richting geven

De eerste vraag is eenvoudig, maar veelzeggend: waar besteed je je tijd aan als je van niemand iets moet? Wat doe je wanneer er geen verwachtingen zijn en geen deadlines? Dat wat je uit jezelf blijft doen, zegt veel over wat je werkelijk interesseert.

Daarmee samenhangend is de vraag: wanneer heb je momenten waarin je in flow bent, waarin uren voorbijgaan zonder dat je het merkt? Dat zijn de momenten waarop betrokkenheid en plezier samenkomen.

Een derde vraag helpt om beperkende kaders los te laten: wat zou je doen als geld geen rol speelde? Het gaat hierbij niet om realistische plannen, maar om het blootleggen van intrinsieke motivatie. Wat blijft er over wanneer zekerheid en beloning even geen factor zijn?

Ook belangrijk is de vraag: wat doe je goed zonder dat het je veel moeite kost? Juist talenten die vanzelfsprekend voelen, worden vaak onderschat. Omdat ze je makkelijk af gaan, zien we ze niet altijd als bijzonder, terwijl ze voor anderen juist van grote waarde zijn.

Vervolgens is het zinvol om naar de buitenwereld te kijken: waarvoor komen mensen spontaan bij jou? Welke vragen krijg je vaak? Waar vertrouwen anderen jou op? En krijg je waardering voor? Dat zegt veel over de rol die je van nature inneemt.

Daarna is er een vraag die vaak meer losmaakt dan verwacht: wat was je hobby als kind? Waar wist je alles van, of wat kon je uren achter elkaar doen? De fascinatie en nieuwsgierigheid van toen verdwijnen niet. Ze worden vaak overschaduwd door verantwoordelijkheden, verwachtingen en keuzes, maar blijven ergens aanwezig.

Met de zevende vraag verschuift de blik naar betekenis: welke bijdrage wil je leveren die groter is dan jezelf? Niet in abstracte termen, maar concreet. Wat hebben mensen, teams of organisaties om je heen nodig dat jij kunt bieden?

Een allerlaatste vraag die ik hierbij vaak stel, is deze: als jij het product zou zijn, welk probleem los je dan op? Of anders gezegd: als je een pay-off voor jezelf zou moeten schrijven, wat zou daar dan staan? Niet wat je doet, maar wat je bijdraagt.

Van reflectie naar richting

Deze vragen zijn geen snelle route naar een pasklaar antwoord. Ze vragen om tijd, rust en eerlijkheid. In mijn coachingswerk zie ik hoe verleidelijk het is om ze rationeel te beantwoorden en vervolgens weer over te gaan tot de orde van de dag. Jammer, want dan mis je waar het werkelijk om draait. Deze vragen, en jouw antwoorden, krijgen waarde als je aan de slag gaat met wat zich aandient, ook al is dat in het begin nog weinig concreet.

Neem er dus de tijd voor. Leg ze niet alleen aan jezelf voor, maar bespreek ze ook met mensen die je goed kennen en die niet meteen met oplossingen komen.

Bewust kiezen in het nieuwe jaar

Het begin van een nieuw jaar is een goed moment om deze reflectie ruimte te geven. Niet om overhaast conclusies te trekken of direct alles om te gooien, maar om opnieuw bewust te kiezen. En bedenk: niet kiezen is óók een keuze.

Werken zonder richting kost op de lange termijn energie. Het leven is te kort om jarenlang werk te doen dat vooral vol te houden is. Want waar is het plezier? De voldoening?

Deze vragen bieden geen kant-en-klaar antwoord, maar wel een richting. En soms is dat precies wat nodig is om weer in beweging te komen. Niet omdat het moet, maar omdat het klopt.