Het gebruik van sociale media in Nederland blijft toenemen, maar het sentiment onder gebruikers kantelt. Steeds meer Nederlanders maken zich zorgen over de mentale en sociale gevolgen van platforms als Instagram, TikTok en WhatsApp.
Dat blijkt uit het Nationale Social Media Onderzoek 2026 van onderzoeksbureau Newcom, uitgevoerd onder 6.685 Nederlanders van 15 jaar en ouder. In totaal gebruiken 14,6 miljoen Nederlanders een of meer sociale media, gemiddeld 4,5 platforms per persoon.
Gemiddeld besteden Nederlanders circa twee uur per dag aan sociale media. Bij jongeren tussen de 15 en 19 jaar is de tijdsbesteding iets afgenomen, maar die blijft met ruim tweeënhalf uur per dag hoog.
Wel gebruik alternatieven, maar geen overstap
WhatsApp is met 13,8 miljoen gebruikers nog altijd het grootste platform en groeide ook het afgelopen jaar door. Instagram en YouTube laten binnen de grote platforms eveneens een duidelijke groei zien, net als TikTok.
Tegelijkertijd zijn er ook dalers. Het gebruik van X en Snapchat neemt licht af. Die ontwikkeling voedt de vraag of gebruikers overstappen naar alternatieven. Voor WhatsApp wint Signal terrein: het berichtenplatform groeide door naar 2,3 miljoen gebruikers. Van een massale vlucht is echter geen sprake. Bijna alle Signal-gebruikers zijn ook actief op WhatsApp; 93 procent combineert beide diensten. Signal fungeert daarmee vooral als aanvulling, niet als vervanger.
Voor X lijkt de concurrentie sterker. Alternatieven als Threads laten groei zien, vooral onder jongere gebruikers, maar ook hier geldt dat het gebruik zich vaak stapelt: veel gebruikers blijven actief op meerdere platforms tegelijk.
Het onderzoek laat zien dat Nederlanders zelden één platform volledig inruilen voor een ander, maar hun sociale mediapakket uitbreiden of verschuiven.
Minder gelukkig door sociale media
De keerzijde van het intensieve gebruik wordt steeds zichtbaarder. In 2026 geven 2,6 miljoen Nederlanders aan zich door sociale media minder gelukkig te voelen. Daarnaast proberen 5,5 miljoen mensen hun gebruik actief te verminderen. Vooral onder jongeren en ouders met kinderen nemen de zorgen toe. Ouders maken zich steeds vaker zorgen over de invloed van sociale media op hun kinderen en over mogelijke verslavende effecten.
Newcom ziet bovendien een duidelijke samenhang tussen intensief gebruik en welzijn. Zware gebruikers rapporteren vaker een lager mentaal en fysiek welzijn en maken vaker gebruik van zorg. Het onderzoek benadrukt dat het om verbanden gaat en dat vervolgonderzoek nodig is om oorzaken vast te stellen.
De maatschappelijke onrust vertaalt zich in een groeiend draagvlak voor regelgeving. Bijna twee derde van de Nederlanders steunt een verbod op sociale media voor kinderen onder de 16 jaar. Die steun is het afgelopen jaar toegenomen en groeit relatief het sterkst onder Gen Z.
Neil van der Veer, directeur onderzoek bij Newcom: ‘We zien dat social media verder doordringen in het dagelijks leven, maar óók dat het draagvlak groeit voor meer bescherming en bewuster gebruik. Het gesprek verschuift van “welke apps zijn populair?” naar “wat doen ze met ons en waar leggen we grenzen?”’
Reacties:
Om een reactie achter te laten is een account vereist.
Inloggen Abonneer nu